Zo draai je kleine afdelingen alsnog de nek om

OPINIE

27 juni 2018

Zo draai je kleine afdelingen alsnog de nek om

Niet het verdelingsmodel maar inhoudelijke keuzes zouden leidend moeten zijn bij de vraag of onderzoeksgroepen bestaansrecht hebben, vindt Han Dolman.

Bij de faculteit Bètawetenschappen zijn plannen om de manier waarop de VU het geld verdeelt direct door te vertalen naar de afdelingen. Deze wens tot harmonisatie is vanuit de bedrijfsvoering gezien begrijpelijk: één financieringssysteem voor de hele faculteit levert waarschijnlijk efficiencywinst op. Maar het doet geen recht aan de diversiteit van onze faculteit, die zich kenmerkt door een grote verscheidenheid aan opleidingen, met een totaal verschillende achtergrond en doelgroep.  Diversiteit van geloof, ras en gender is een speerpunt aan de VU, maar wat diversiteit op het gebied van onderzoek en onderwijs betekent, is nog niet doorgedrongen bij de bedrijfsvoering van onze faculteit.

De nieuwe manier van geld verdelen brengt het voortbestaan van kleinere afdelingen, zoals aardwetenschappen of ecologie, in gevaar: opleidingen die geen honderd studenten trekken in de bachelor, of vijftig in de master, opleidingen die duur veldwerk doen, onderzoeksgroepen die onderzoek doen in het buitenland. Uitstoot meten op de Siberische toendra is duur, moet je het daarom maar niet meer doen? Inhoudelijke keuzes worden vermeden met de keuze voor het nieuwe allocatiemodel. En de keuzes die eerder gemaakt zijn bij de ‘bloederige’ reorganisatie van 2013 worden niet nageleefd. Het bestuurlijk geheugen is zo kort dat afdelingen niet meer kunnen vertrouwen op destijds gemaakte afspraken.

Op universitair niveau wordt het Vusam-model gebruikt om het geld van het ministerie onder de faculteiten te verdelen. Dit model is grotendeels op output gericht: studiepunten zijn leidend voor het onderwijsdeel en promoties en projecten voor het onderzoekdeel. Op dat niveau is daar niet zoveel mis mee: de diversiteit van opleidingen en de kwaliteit van onderzoek zorgt er wel voor dat er tussen de faculteiten een redelijke verdeling is. Anders wordt het als we binnen een faculteit gaan kijken: er zijn opleidingen die geld binnenbrengen en opleidingen die meer kosten per studiepunt omdat ze ofwel gebruik maken van dure apparatuur of veldwerk. Dan werkt zo’n grootschalig model niet meer en is er maatwerk nodig.

Ook op het gebied van personeelsbeleid heeft de harmoniseringsdrift negatieve gevolgen: voorheen kon je individuele afspraken maken over het verloop van iemands tenure-track [het traject dat wetenschappers moeten afleggen om een vaste aanstelling te krijgen, red.], nu kan dat niet meer. Snelle promotie van een positie als UD2 (universitair docent) naar UHD2 (universitair hoofddocent) is niet zonder meer mogelijk.  Iedereen moet standaard van UD2 naar UD1 doorgroeien. Daarmee dreig je de echte toppers te verliezen.

De oude faculteit Aard- en Levenswetenschappen had een model dat wel recht deed aan verschillen tussen afdelingen, al is dat model inmiddels wel aan modernisering toe. Wat nu dreigt te gebeuren is dat we voor de hele faculteit Bètawetenschappen het model overnemen dat al in gebruik was bij Exacte Wetenschappen (en de VU als geheel) en daar ook al kleinere afdelingen in problemen bracht. En vergeet niet dat opleidingen die nu veel studenten trekken, zoals gezondheidswetenschappen, alleen met veel geld van andere afdelingen konden worden opgezet.

Kortom, inhoudelijke keuzes en afspraken uit het verleden zouden leidend moeten zijn bij de verdeling van het geld en niet een bepaald model. Maar dan heb je wel een faculteitsbestuur nodig dat dat keuzes durft te maken en dat wordt tot nu toe angstvallig vermeden.

De auteur is hoogleraar hydrologie aan de VU.

Han Dolman
hits 655

{ Lees de 2 reacties }

Beste Han,

Ik vraag me af of je het voorstel wel helemaal hebt gelezen. Je kritiek klopt echt niet. In het voorstel staat dat we juist NIET willen volstaan met de VUSAM-toewijzing, maar dat er een aparte stap nodig is voor het herverdelen van middelen binnen de faculteit NA de VUSAM-toewijzing. Dit om recht te doen aan het feit dat we met elkaar een breed spectrum aan kleine en grote opleidingen en afdelingen in de lucht willen houden. Misschien een goed idee als je snel eens langsloopt!

Hi Bart, Ja ik heb het goed gelezen en de uitleg ook laatst aangehoord. Er staan herverdelingsmaatregelen genoemd als optie, die op mij over komen als een soort bestuurlijk infuus, maar er worden echt geen keuzes gemaakt. Ik kom graag langs, Han

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.