Opinie

12 januari 2015

‘Wetenschappers hebben meer rust nodig’

De universiteiten moeten fundamenteel veranderen, vindt wetenschapsfilosoof Hans Radder. Hij is een van de initiatiefnemers van Platform Hervorming Nederlandse Universiteiten, dat hierover een petitie heeft aangeboden aan de Tweede Kamer.

In de petitie staan drie eisen:
1) Van 60 naar 80 procent vaste aanstellingen voor universitaire wetenschappers (exclusief promovendi).
2) Van outputfinanciering naar inhoudelijke beoordeling.
3) Medezeggenschap: van gunst naar recht.

Waarom nu de petitie ‘Naar een andere universiteit’?

“Er bestaat een breed gedragen onvrede met de huidige situatie. Maar we willen niet alleen onvrede uiten. We komen ook met constructieve voorstellen."

De onvrede gaat vooral over de wijze van financiering?

“Dat lijkt zo. Maar er zit een diepere gedachte achter. Neem ons eerste punt dat veel meer wetenschappers een vaste aanstelling horen te krijgen. De achtergrond van de tijdelijke aanstellingen is de dominante gedachte dat excellente wetenschap vooral tot stand komt door permanente competitie om onderzoeksgeld. Dat is niet in de eerste plaats een financieel, maar een ideologisch motief. Wij willen af van dat hele systeem van permanent aanvragen doen voor onderzoeksgeld.”

Wetenschappers moeten meer rust en tijd krijgen om na te kunnen denken?

“Zeker! We willen meer vaste staf voor een periode van een aantal jaren. Die moet je aanstellen op grond van inhoudelijke overwegingen over welke taken je belangrijk vindt. Niet op grond van jaarlijks fluctuerende studentenaantallen en subsidietoekenningen. Natuurlijk moet je om de zoveel tijd die prioriteiten evalueren."

Dus financieren op grond van inhoudelijke keuzes?

“Ja. We willen een universiteit met een visie. Met de huidige outputfinanciering heb je niet eens een bestuur nodig. Je stopt de parameters in de computer en de verdeling van het geld over de afdelingen komt er uitrollen. Weinig studenten bij moderne talen? Jammer dan. Opheffen de boel. Zo gaat het nu. Wij willen het anders. Meerjarenafspraken over dingen die we inhoudelijk belangrijk vinden."

Vandaar de eis voor meer medezeggenschap?

“De zeggenschap over onderwijs en onderzoek moet weer komen te liggen waar die hoort, namelijk bij de professionals die het daadwerkelijke werk doen. In de VS hebben op behoorlijk wat universiteiten de wetenschappers nog werkelijke zeggenschap bij het aanstellen van nieuwe collega’s. Onder meer door te stemmen. Binnen zo’n model past ook een gekozen faculteitsbestuur en gekozen rector."

Is dit niet het zoveelste initiatief?

“We proberen mensen en ideeën bij elkaar te brengen. Deze petitie is ondertekend door zeventien organisaties, waaronder de vakbonden. Voor deze drie eisen hebben we brede steun onder de medewerkers van de universiteiten. Dit zijn echt de speerpunten om de universiteiten te verbeteren."

Dirk de Hoog

hits 1

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.