Opinie

21 mei 2013

‘Wetenschapper moet beter nadenken over onderzoeksvraag’

Negatieve onderzoeksresultaten blijven vaak ongepubliceerd. Bert Klandermans, hoogleraar toegepaste sociale psychologie, is niet bang dat het fraude in de hand werkt, zoals elders op deze site gesuggereerd wordt.

Stel, je doet maanden onderzoek en uiteindelijk blijkt dat er geen correlatie is tussen rode sokken en agressie? Dat vindt niemand interessant. “Ja, dat publiceer je inderdaad niet. Het heeft ook geen zin om op een pot jam te zetten wat er allemaal niet in zit. Zulk negatief resultaat is pas interessant als het tegen conclusies van anderen ingaat. Bijvoorbeeld als de theorie is dat immigranten negatieve opvattingen hebben over het land waar ze wonen, en uit het onderzoek blijkt dat het niet zo is; dan is het interessant. Negatieve resultaten kunnen informatief zijn, maar zijn dat lang niet altijd.”

Gebeurt het vaak dat onderzoeksresultaten niet gepubliceerd worden? “Dat is moeilijk te overzien. Omdat onderzoekers zoiets vaak niet publiceren, zien we het niet. Ik heb zelf wel veel ongepubliceerde data liggen, maar dat heeft andere oorzaken, onder meer tijdgebrek. Het is nooit de bedoeling om resultaten weg te moffelen, maar het is vaak gewoon niet interessant. Het probleem zit daarmee vooral aan de kant van de tijdschriften, die willen het niet publiceren. Bij sociologie bestaat een onderzoek vaak uit meerdere hypotheses. Als een paar daarvan niet uitkomen en het grootste deel wel, dan vind je zo’n artikel wél in de bladen en zie je dus ook het negatieve resultaat. Een artikel vol hypotheses die niet uitkomen, dat is niet interessant. Tijdschriften willen dat niet publiceren.”

En een welwillende onderzoeker die altijd negatief resultaat heeft? “Die krijgt inderdaad niks gepubliceerd. En krijgt waarschijnlijk ook geen geld meer om onderzoek te doen. Een goede onderzoeker bedenkt immers goede vragen.”

Geeft dat niet een vertekend beeld van de wetenschap? “Nee. Oninteressant onderzoek wordt niet gepubliceerd, so what? We worden er toch niks wijzer van als we weten dat we het niet weten. We moeten ervan op aan kunnen dat alles klopt wat in een gepubliceerd artikel staat. Ik vind het belangrijker dat ik de wetenschap kan vertrouwen dan dat we alle onbevestigde hypotheses maar publiceren.”

Wat moet er gebeuren? “Misschien moeten tijdschriften iets toegankelijker zijn voor uitkomsten van onderzoek met negatieve resultaten. Als een onderzoeker een goed onderbouwd stuk schrijft over negatieve resultaten die interessant zijn, wil ik het best lezen. Bladen spelen wel een rol in het niet-publiceren van data, maar dat is maar een van de factoren. De wetenschapper zelf moet soms gewoon beter nadenken over de onderzoeksvraag en de hypothese.”

 

Nienke Stumpel / StudioVU/Riechelle van der Valk

{ Lees de 1  reacties }

hits 2
Door VU-ert op 07 juni 2013

Beter nadenken over de onderzoeksvraag is nooit een slecht idee, maar de suggestie dat negatieve resultaten of het ontbreken van significante verschillen worden veroorzaakt door slechte vragen lijkt me vrij absurd standpunt.
Het hangt ook maar helemaal van het vakgebied of hypothesen die niet uitkomen interessant zouden kunnen zijn.

Negatieve resultaten of oninteressant onderzoek lijken mij nou niet 1-op-1 hetzelfde...

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.