Opinie

19 mei 2015

Voeg havo en vwo samen

Scholieren zijn te jong als ze hun middelbare school kiezen. Daarom moeten havo en vwo samengaan, vindt hoogleraar onderwijskunde Jos Beishuizen.

Wij laten kinderen van 12 jaar keuzes maken die beslissend zijn voor hun verdere kansen op de arbeidsmarkt. Als kinderen eenmaal hebben gekozen voor vmbo, havo of vwo, dan is in ons verkokerde systeem die keuze definitief. Overstappen is moeilijk, vooral stroomopwaarts. In veel landen in de westerse wereld kiezen kinderen pas op hun vijftiende of zestiende.Daarom is het terecht dat er van verschillende kanten kritiek is op het huidige systeem.

Opnieuw optuigen

Eind april stelde Jan van Zijl, voorzitter van de MBO Raad, voor om de middenschool opnieuw op te tuigen door mbo en havo te combineren. De middenschool, was dat niet een hervormingsplan van onderwijsminister Jos van Kemenade (kabinet-Den Uyl, 1973 – 1977) dat in de vuilnisbak verdween toen Van Agt en Wiegel aan de macht kwamen? Ook Paul Rosenmöller, voorzitter van de VO Raad (voor voortgezet onderwijs) wil het onderwijs ingrijpend veranderen. Hij pleit voor maatwerkdiplomering: leerlingen moeten de gelegenheid krijgen om bijvoorbeeld het vak wiskunde op vwo-niveau af te sluiten en het vak Engels op havo-niveau.

Streven naar emancipatie

De middenschool werd destijds geïnspireerd door het streven naar emancipatie: gelijke kansen voor alle leerlingen in een school waarin kinderen van allerlei afkomst en begaafdheidsniveaus elkaar treffen. Tegenstanders vonden en vinden dat zo’n systeem talentontwikkeling in de weg zit, het streven om kinderen zo vroeg mogelijk hun talenten tot ontplooiing te laten brengen. Vroege selectie is goed voor kinderen met veel talent. Sinds Van Kemenade en Den Uyl hebben meritocratische idealen het gewonnen van het emancipatiestreven.

Verspilling van talent

Zien we nu een kentering daarin? Verspilling van talent is een serieus probleem. In een heterogene samenleving als de onze maken vroege selectie en sterke verkokering de kans op verspilling van talent groter. Dat moeten we niet willen en daarom zijn de voorstellen van Van Zijl en Rosenmöller interessant en actueel.

Stap te ver

Een brede middenschool voor iedereen is volgens mij een stap te ver: dan worden de niveauverschillen tussen leerlingen te groot. Maar integratie van havo en vwo, zoals Rosenmöller bepleit, is wel een goed idee. Geef leerlingen de mogelijkheid om zelf te bepalen op welk niveau (havo of vwo) ze een vak willen afsluiten. Ze moeten daarbij rekening houden met de eisen die de beoogde vervolgopleiding stelt.

Talentontwikkeling

Zo’n systeem  biedt leerlingen in het voortgezet onderwijs niet alleen meer gelijke kansen, maar maakt ze ook toekomstgerichter in hun studiekeuzes. Voor universiteiten is dat systeem interessant omdat het de mogelijkheid biedt om te gaan te selecteren aan de poort en voor een studierichting alleen kandidaten toe te laten die relevante schoolvakken op vwo-niveau hebben afgesloten. Deze oplossing komt zowel tegemoet aan het streven naar gelijke kansen als aan het streven naar talentontwikkeling.

Jos Beishuizen, hoogleraar onderwijskunde

{ Lees de 1  reacties }

hits 15
Door R. op 25 augustus 2015

Toch wel tegenstrijdig: scholieren zijn te jong om te kiezen tussen HAVO en VWO, maar moeten wel weten wat voor vervolgopleiding ze willen doen en daar hun vakkeuzes op baseren... Ik denk dat de meeste scholieren niet kiezen voor het HAVO, VWO, VMBO, maar op basis van resultaten en advies tot één van de richtingen toegelaten worden. Het komt dan ook zelden voor dat een leerling de keuze maakt om een zijn/haar schoolcarriere op een lager niveau te doen dan geadviseerd (dat lijkt me toch de enige keuze die ze uperhaupt hebben, je kan er moeilijk voor keizen om een een niveautje hoger te gaan).
Ik denk dat ik het niet helemaal snap...

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.