Stem tegen AFS was stem tegen arrogante bestuurders

OPINIE

13 januari 2014

Stem tegen AFS was stem tegen arrogante bestuurders

De bètafusie was geen voorbode van een mega-universiteit, maar juist van een opdeling in kleinschalige, gespecialiseerde universiteiten.  Daarom is het jammer dat deze fusie door de UvA-medezeggenschap is weggestemd, vindt Boris Slijper.

Onze voormalige voorzitter van het College van Bestuur kan zijn Andreaspenning weer teruggeven. Minder dan 72 uur na het afscheid waarbij hij werd gelauwerd voor met name het tot stand brengen van de Amsterdam Faculty of Science (AFS) werd deze fusie door de Gezamenlijke Vergadering van UvA afgestemd.

Jammer

Persoonlijk vind ik dat eigenlijk jammer. Er waren natuurlijk de nodige bedenkingen, waarvan de belangrijkste was dat de implicaties voor de overige faculteiten in onderwijsorganisatie en bedrijfsvoering onduidelijk bleven. Maar ik had me laten overtuigen van de voordelen van deze fusie door de voorstanders aan de VU, zoals Hubertus Irth.

Ieder zijn eigen universiteit

Bovendien had deze fusie ook het begin kunnen worden van een ontwikkeling waar veel voor valt te zeggen. Niet de vorming van een grote mega-universiteit (met alle nadelen van schaalvergroting en standaardisering van dien), maar juist het omgekeerde: de vorming van meerdere –disciplinair gespecialiseerde – kleinere universiteiten. Voor de sociale en gedragswetenschapen wetenschappen, voor letteren, voor de medische wetenschappen en zoiets als Law and Economics. Ze zouden dan misschien formeel nog onder een gezamenlijk, gefuseerd, bestuur mogen vallen, maar voor het overige een grote autonomie moeten krijgen inzake financiën, bedrijfsvoering en onderwijsorganisatie. De facto dus schaalverkleining, meer zeggenschap en kortere lijnen, en minder concurrentie tussen ‘rijke’ en ‘arme’ disciplines, of tussen grote en kleinere opleidingen. Het leek me een goed idee om de mogelijke uitkomst van deze eerste stap in de fusie op de agenda van onze nieuwe collegevoorzitter te zetten voor 2014. Dat is nu helaas alweer achterhaald.

Hooghartige UvA

Nog vervelender is het feit dat de vermeend ondermaatse kwaliteit van onderwijs en onderzoek aan de VU een belangrijk argument is geweest van de tegenstanders aan de UvA. Dat leek althans een belangrijk motief voor het verzet van de UvA-studenten. Het beeld dreigt nu te ontstaan van de ‘gezonde’ fusiepartner die het zwakkere broertje afwijst. Het feit dat onze eigen ondernemingsraad vlak daarvoor wel had ingestemd versterkt dit beeld natuurlijk.

Deze hooghartige houding van de UvA lijkt mij volkomen misplaatst, en dat zeg ik als medewerker aan beide universiteiten. Belangrijker is te beseffen dat er eigenlijk iets anders heeft gespeeld. Hier is afgerekend met collegebesturen die meenden een fusie op eigen houtje, en grotendeels achter de schermen, te kunnen voorkoken, om vervolgens pas op het laatste moment nog even instemming te vragen van de medewerkers en studenten. Een klassiek staaltje bestuurlijke arrogantie van de oude klasse van public managers. Zo werkt dat dus niet meer.

Europese Grondwet

De vergelijking dringt zich op met het referendum over de Europese Grondwet in 2005. De bestuurlijke elite dacht toen ook even een democratisch mandaat te kunnen vragen over een grondwet die op volkomen ondemocratische wijze was voorbereid. De Nederlandse bevolking trapte daar niet in, en zei nee. Het vervolg is bekend: de bestuurders meenden dat het volk verkeerd had gekozen, drukten de grondwet er feitelijk alsnog door bij het Verdrag van Lissabon, en de bevolking kreeg nog minder vertrouwen in de EU dan ze al had. Laten we hopen dat de bestuurscolleges van UvA en VU niet dezelfde fout zullen maken.

De auteur is docent sociologie aan de VU en politicologie aan de UvA, en actief in het Platform Verontruste VU’ers en het landelijk platform Hervorming Nederlandse Universiteiten (H.NU). Hij schreef dit artikel op persoonlijke titel.

Boris Slijper
hits 5155

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties