Opinie

15 december 2014

Japan wordt weer een beetje eng

Nederland zou meer aandacht moeten hebben voor de Japanse politiek, vindt japanoloog Peter Breedveld.

Wie de Japanse verkiezingen afgelopen zondag heeft gewonnen, was ten tijde van de deadline voor dit stukje niet bekend. Maar ik denk dat we niet zullen hoeven te rectificeren als ik zeg dat de conservatieve Liberaal-Democratische Partij van de zittende premier Shinzo Abe een ruime overwinning heeft behaald.

Onrust in de regio

Er is in Nederland niet zo heel veel aandacht voor de Japanse politiek, of voor de ontwikkelingen in de Oost-Aziatische regio, for that matter, en dat is onterecht. Niet alleen omdat de Japanse economie de op twee na grootste ter wereld is, maar ook omdat Japan nogal wat onrust in de regio veroorzaakt, met mogelijk verstrekkende gevolgen. Denk maar aan het bezoek van Abe aan de Yasukunitempel, waar oorlogsmisdadigers worden herdacht en de controverse rond de zogeheten troostmeisjes, waar ook Nederlandse vrouwen slachtoffer van zijn.

Abenomics

Volgens de officiële lezing heeft Abe vervroegde verkiezingen uitgeschreven ‘voor de zekerheid’. Hij staat op het punt een volgende fase van zijn economische programma in te gaan, ‘Abenomics’, net op het moment dat Japan in economisch zwaar weer is terechtgekomen. Een van zijn beloftes is dat hij een voorgenomen belastingverhoging uitstelt als hij de verkiezingen wint.

Afscheid van pacifisme

Maar er staat veel meer op het spel. Abe en zijn regering zijn al sinds 2012 bezig van het pacifistische Japan weer een havik te maken. Zo wil hij dat Japan weer een volwaardig leger krijgt, niet alleen om zichzelf te verdedigen, maar ook om bondgenoten in het buitenland te kunnen bijstaan. De Japanse grondwet, altijd een doorn in het oog geweest van Japanse nationalisten, maakt dat onmogelijk. Maar Abe herinterpreteert die grondwet gewoon.

Abe wil de grondwet zelfs wijzigen, en een klinkende overwinning zou hem genoeg macht kunnen geven dat daadwerkelijk te doen. Dit tot grote woede van buurlanden China en Korea, die de laatste keer dat Japan over een machtig leger beschikte, daar het zwaarst onder hebben moeten lijden.

Geen mea culpa

Abes wens voor een volwaardig leger kan niet los worden gezien van zijn standpunt ten aanzien van Japans oorlogsverleden. Een ondubbelzinnig mea culpa in de kwestie rond de troostmeisjes krijgt hij niet uit zijn mond. In een recent interview met The Economist wil hij zelfs niet toegeven dat Japan in de Tweede Wereldoorlog vrouwen heeft gedwongen zich te prostitueren aan Japanse soldaten. Linkse Japanse media die zich wel uitspreken over de kwestie, beschuldigt hij ervan Japan te schande te maken.

Dit jaar drukte hij er ook een zeer omstreden Wet ter bescherming van staatsgeheimen door, die het de overheid mogelijk maakt nog meer in het geniep te doen en journalisten te veroordelen tot wel vijf jaar gevangenisstraf.

Toenemend racisme

Dit alles in combinatie met het toenemende racisme in Japan (vooralsnog tegen Koreanen), kabinetsleden die zich met neonazi’s laten fotograferen en die openlijk verklaren genoeg ervan te hebben dat Japan in de geschiedschrijving over de Tweede Wereldoorlog steeds maar weer de schurkenrol krijgt toebedeeld, maakt het misschien duidelijk wat zich precies, onder het mom van een uitgestelde belastingverhoging, in Tokio aan het afspelen is.

Peter Breedveld, Advalvas-redacteur en japanoloog

{ Lees de 2  reacties }

hits 7
Door Bert Muijs op 19 december 2014

japan is het land dat verreweg de minste asielzoekers opneemt. ze verwerken ze liever in de sushi !

Door els willems op 21 januari 2015

He jammer dat hierboven zo'n flauwe reactie staat, anders had ik dit bericht gemaild naar Japanse vrienden

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.