Hoog tijd voor toetsing en registratie imams

OPINIE

10 oktober 2017

Hoog tijd voor toetsing en registratie imams

De roep om een register voor imams klinkt terecht steeds luider, vindt Mohamed Ajouaou.

Volgens de deskundigen Edwin Bakker en Martijn Koning is een registratie van imams niet wenselijk. Het zou discriminerend en praktisch onuitvoerbaar zijn omdat imam toch een onbeschermd beroep is. Bovendien zou het schijnveiligheid bieden.

Deze argumenten snijden geen hout. Beide deskundigen gaan voorbij aan de werkelijke maatschappelijke behoefte achter deze roep om registratie: dat moslims orde op zaken stellen in het islamitische religieuze landschap. Daarin lopen ze ten opzichte van christenen behoorlijk achter.

Deze achterstand inlopen is geen discriminatie. Dat het beroep imam onbeschermd is, is reden te meer om dit eens te gaan beschermen. En inderdaad behoort het imamschap, net als de moskeeorganisatie, van oudsher tot de strategische belangen van de samenleving. Misbruik van beide, bijvoorbeeld als ideologische podia, kan veiligheidsrisico's met zich meebrengen. De zelfverklaarde imam die onopgemerkt een hele groep minderjarigen opleidde tot pleger van aanslagen in Barcelona, is een goede illustratie hiervan.

De noodzaak tot het reguleren van het ambt imam blijkt al uit de drastische maatregelen die islamitische landen hebben genomen. In Egypte bijvoorbeeld mag sinds kort niemand zich imam noemen als hij niet geregistreerd staat bij Al-Azhar of gerelateerde organisaties. Zelfs het dragen van imam-ambtskleding is verboden als men niet als imam staat geregistreerd. Sinds 2006 gelden in Marokko strenge eisen om de titel imam te bemachtigen en als zodanig diensten aan te bieden aan burgers.

Deze eisen zijn opgenomen in een handleiding die het Marokkaanse ministerie voor Islamitische Zaken in samenwerking met de Hoge Raad van Ulama (geestelijken) samenstelde. In deze handleiding komen het profiel, de grondhouding, competenties, kernwaarden, beroepsidealen en zelfs de persoonlijke kenmerken aan de orde. Landen als Turkije en Tunesië beschikken veel langer over een dergelijke strakke structuur voor het ambt imam.

Zelfs in België zijn moslims verder dan in Nederland. Daar beschikt de ‘Moslimexecutieve’, het vertegenwoordigend orgaan van de moslims in België, over een uitgewerkt model van imam met verschillende rangen en de daarbij behorende verantwoordelijkheden. Daarnaast heeft de Moslimexecutieve een Hoge Raad van Theologen opgericht, die waakt over naleving van de beroepsstandaarden van de erkende imams en beschikt het over een aanstellingsprocedure en een disciplinaire commissie die zich buigt over problemen rond rechtspositie, orde en tucht.

Interessant in de bovengeheten toetsingskaders zijn niet alleen de heldere religieuze voorwaarden voor het bemachtigen van de titel imam of geestelijke in het algemeen. Even interessant zijn de opgenomen gedragscodes die schade voor openbare orde en veiligheid in de samenleving voorkomen. In het Charter bedienaar van de islamitische eredienst is zelfs opgenomen dat de imam in zijn optredens rekening houdt met de organisatie en het functioneren van de maatschappij, geen uitspraken doet die in strijd zijn met Belgische wetgeving of de openbare orde verstoren en dat hij erop moet toezien de openbare orde en de principes van de rechtsstaat te eerbiedigen.

Ingrediënten voor een goed toetsingskader zijn er in overvloed. Maak daar een Nederlandse versie van en koppel daar een register aan van imams die eraan voldoen. Dat zijn er echt heel veel. Degenen die daaraan niet kunnen of willen voldoen kunnen hun eigen gang gaan, maar dan weten de moslimgemeenschap en de samenleving dat.

De auteur is docent islamstudies aan de VU.

MOHAMED AJOUAOU
hits 2543

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties