Opinie

30 oktober 2012

Geef de beste docent een paar miljoen

Het blijft sukkelen met de waardering voor de docent, vindt dierecoloog Nico van Straalen. In zijn column in Advalvas #5 pleit hij voor een radicale switch.

“Ach man, het hoogtepunt van mijn carrière”, zei ik tegen mijn collega toen hij vroeg hoe het afgelopen was met mijn college voor Lowlands University in augustus. Dat ik me zo uitdrukte, was misschien wat overdreven. Maar het gaf wel aan dat ik een intens genoegen had beleefd aan het geven van een lezing voor een paar duizend jongelui die je onderbreken met applaus.

Uiteindelijk is het ijdelheid, denk ik; het streelt je ego als je ziet dat mensen enthousiast worden over wat je vertelt. Je gaat een heel arsenaal aan trucjes ontwikkelen om het gehoor te verwonderen, op het verkeerde been te zetten, en daarna weer op het juiste spoor. Je weet precies wat in een college de moeilijke punten zijn, je kunt dan even gas terugnemen, een stukje herhalen om vervolgens weer vaart te maken.

Toch is het universitair onderwijs niet iets waarmee je wereldberoemd kunt worden, al ben je nog zo goed. Onderwijs is een taak die gedaan moet worden en die goed gedaan moet worden, maar het is niet iets waaraan je macht ontleent. Macht en invloed komen namelijk van geld en het onderwijs levert geen geld op, het kost geld. Zelden heb ik meegemaakt dat bij hoogleraarbenoemingen de onderwijskwaliteiten van de kandidaat een doorslaggevende rol speelden. Vaak zijn topwetenschappers ook goede docenten, maar dat geldt niet in haar algemeenheid en het is niet gegarandeerd. Het omgekeerde is zeker niet waar. Je zou wel gek zijn om een excellente docent aan te trekken die geen subsidies binnenhaalt of nooit publiceert in een toptijdschrift. Daarentegen word je niet afgestraft als je een topwetenschapper binnenhaalt die een sof maakt van zijn colleges.

Gelukkig gaan in de praktijk goed onderwijs en topwetenschap vaak hand in hand. Toch zie ik de concurrentie tussen die twee taken toenemen. Enerzijds is er de extreme druk om te presteren in het onderzoek en anderzijds is er de toegenomen bureaucratisering van het onderwijsproces. Het schrijven van een subsidieaanvraag, het voorbereiden van de verdediging van je voorstel en het publiceren van artikelen in toptijdschriften is een activiteit die zo veel vraagt van een wetenschapper, dat het heel gemakkelijk ten koste kan gaan van het onderwijs. Het onderwijs op zijn beurt vraagt ook steeds meer tijd van de docent, vanwege de tsunami aan studenten, de om zich heen grijpende regeldrang en het georganiseerde wantrouwen dat ten grondslag ligt aan prestatieafspraken, studierendementen en outputbekostiging.

Dus, terwijl onderwijs toch een primaire taak is van de universiteit blijft het sukkelen met de waardering voor de docent. Daarom stel ik een radicale switch voor. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek looft elk jaar Spinoza-premies uit van 2,5 miljoen voor toponderzoekers in Nederland. Stel zo’n zelfde prijs in voor het beste onderwijs, docent of opleiding. Ik heb er al een naam voor: de Aristoteles-premie. Niet lullig doen: elk jaar vijf keer 2,5 miljoen. Geen sigaar uit eigen doos, maar een paar miljoen extra voor bewezen kwaliteit. Dan zul je zien hoe snel de aandacht voor het onderwijs toeneemt.’

Nico van Straalen, hoogleraar dierecologie

{ Lees de 1  reacties }

hits 2
Door Johan Sterk op 02 april 2013

Het probleem is dat populariteit bij de studenten niet betekent dat studenten ook iets van een docent leren. Het is voorgekomen dat docenten een facultaire onderwijsprijs ontvingen voor een vak dat nauwelijks inspanning van de studenten vroeg en dat bij een onderwijsvisitatie daarom veel kritiek kreeg en moest worden verzwaard.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.