NIEUWS

Internationalisering 12 december 2019

‘Internationalisering zou geen prioriteit moeten zijn’

reacties 2

Het Engels is op universiteiten veel te dominant geworden, vindt docent Jelle van Baardewijk. Samen met anderen spreekt hij zich uit tegen de verengelsing van Nederland in de bundel Against English.

Waarom is het een probleem dat er steeds meer in het Engels gaat op de universiteit?
“Universiteiten komen daarmee op afstand te staan van de samenleving. Het Engels heeft een segregerend effect: het maakt de kloof tussen hoog- en laagopgeleiden nog groter. Het Engels maakt het onderwijs bovendien minder toegankelijk, bijvoorbeeld voor studenten met een hbo-achtergrond. De samenleving betaalt het onderzoek, maar een steeds groter deel ervan wordt niet terugvertaald naar de maatschappij. Belangrijke maatschappelijke problemen komen minder in beeld.”

Verzetsbeweging

Against English, pleidooi voor het Nederlands is een bundel die ontstaan is uit verzet tegen de verengelsing van de maatschappij. Volgens de auteurs kan deze ontwikkeling wel degelijk kwaad. Er zijn artikelen opgenomen van onder anderen Japke-D. Bouma, Özcan Akyol, Stine Jensen en Ad Verbrugge.

Jelle van Baardewijk is docent bij de afdeling Bestuurswetenschappen & Politicologie en onderzoeker bij Centrum Èthos van de VU. Hij is als lector verbonden aan de Hogeschool Rotterdam.

Heb je daar een voorbeeld van?
“Neem het lerarentekort, een groot probleem in Amsterdam. Maar er wordt nauwelijks onderzoek gedaan naar oplossingen. De verklaring is dat het een lokaal probleem is, dat niet interessant genoeg is voor de grote Engelstalige wetenschapstijdschriften, die gericht zijn op een internationaal, in theorie geïnteresseerd publiek. Voor wetenschappers loont het minder om zich te verdiepen in dit soort lokale problemen.”

Met de groei van het aantal internationale studenten is het toch ook logisch dat meer vakken in het Engels gaan?
“Dat we zoveel internationale studenten hebben is een keuze van onze universiteitsbestuurders. Internationalisering zou geen prioriteit hoeven te zijn. De VU zou zich meer bewust moeten zijn van de plek waar alumni komen te werken. Dat is meestal gewoon Nederland. Internationale studenten zijn hier welkom, maar niet als ze ons afhouden van het cultiveren van het Nederlands als academische taal.”

Moeten we Engelstalige masters dan maar weer afschaffen?
“Dat in Nederland inmiddels 70 procent van de masters in het Engels is, laat zien dat de situatie uit de hand loopt. Geef internationale studenten een plek, maar laat dat niet ten koste gaan van het Nederlands.”

Wat verliezen we als universiteiten op het Engels overgaan?
“We verliezen in het Engels veel nuance in ons spreken en schrijven en daarmee ook in ons denken. Het Engels in de wetenschap, het toerisme en op internet noem ik liever Globish, steenkolenengels met een woordenschat van zo’n 1500 woorden plus jargon. De taal wordt korter, dwingender en oppervlakkiger. Voor een rijk wetenschappelijk debat is dat funest.

“Bovendien hangt taal samen met de culturele context: een human resource manager is echt iets anders dan iemand die zich met personeelszaken bezighoudt. In het eerste geval word je als werknemer primair als bron van arbeid gezien. In het woord zie je een Anglo-Amerikaans kapitalistisch wereldbeeld weerspiegeld dat wezenlijk verschilt van onze Europese economische cultuur.”

Correctie 20 december: de afdeling waar Van Baardewijk werkt werd in een eerdere versie van dit stuk foutief Bestuurskunde genoemd.

Welmoed Visser
BEELD: David Edgar (Wikimedia Commons)

{ Lees de 2  reacties }

hits 380
Door Wolfgang Wagner op 20 december 2019

Graag reageer ik op het opiniestuk/interview met Jelle van Baardewijk (die trouwens niet bij de afdeling Bestuurskunde is maar bij de afdeling Bestuurskunde en Politicologie). Ik vind die uitspraak dat internationale studenten niet welkom zijn “als ze ons afhouden van het cultiveren van het Nederlands als academisch taal” geen vriendelijk signaal aan diegenen aan de VU die niet Nederlands zijn. Wat “niet afhouden” precies inhoudt wordt niet helemaal duidelijk maar het klinkt als of communicatie in de enige taal die alle buitenlandse studenten spreken juist dit effect heeft. Als dat zo is kan je net zo goed duidelijk zeggen dat buitenlandse studenten niet welkom zijn. Een ander vraag is dan nog wat dit voor de niet-Nederlandse medewerkers (ik had bijna “staff” geschreven) betekend. In de afdeling Bestuurskunde en Politicologie zijn er enkele wiens Nederlands beperkt is. Tot eind Augustus was ik hoofd van de afdeling en we hebben als afdeling heel bewust collega’s gezocht en aangenomen die de diversiteit in de afdeling juist vergroten. Dat betekend ook dat ons vergaderingen in het Engels zijn. Ik heb dit nooit als een probleem ervaren maar ik begrijp uit het opiniestuk dat er een “ons” bestaat waar de buitenlandse collega’s (mij inbegrepen) niet bij horen.
Net zoals Jelle vind ik het belangrijk dat de universiteit iets teruggeeft aan de maatschappij. Echter heb ik een breder begrijp van de maatschappij die volgens mij niet is beperkt tot de Nederlandstalige in Nederland. De Nederlandse samenleving is sowieso diverse, zeker in Amsterdam, en ze is niet afgesloten van de buitenwereld. Van mijn studenten – Nederlanders en buitenlanders - zijn velen in het buitenland terecht gekomen en ze hechten nog steeds aan de contacten die ze hebben gemaakt tijdens haar studie waar ze met veel buitenlanders in de collegezaal zaten.
Ik zou het jammer vinden als aan buitenlandse studenten en medewerkers wordt gecommuniceerd dat ze anderen van iets kostbaars afhouden. Maar gelukkig is het stuk van en met Jelle in het Nederlands. De meeste buitenlanders gaan dit signaal misschien nooit ontvangen.

Wolfgang Wagner

Door Jolanda op 05 februari 2020

Nederlands is nou eenmaal niet een belangrijke taak wereldwijd en de studenten (burgers van de toekomst) klaarstomen voor een internationale globaliserende wereld lijkt mij juist goed. Ze hebben dan een streepje voor als ze hun studie in het Engels gedaan hebben. Of er veel nuance verloren raakt in het schrijven in het Engels? Ik weet het niet. Internationalisering en Engelse Masters maakt van de studenten juist wereldburgers die ook in een internationaal bedrijf en/of in het buitenland kunnen werken. Bovendien zijn de contacten met buitenlandse studenten ook verrijkend. Ik begrijp ook wel dat het ten koste gaat van de Nederlandse taal, maar in een globaliserende wereld is dit wel een bonus (voor Franse mensen is het bijv veel moeilijker om internationaal te werken, mede door het gebrek aan goed Engels. Zelfs hun academische artikelen (die ik weleens ter ‘peer review’ te zien krijg, halen het niet bij het Engels wat wij in Nederland leren. Vanaf een zeer jonge leeftijd, aangezien alles op TV ondertiteld wordt en niet nagesynchroniseerd.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.