Hoogleraar: 'bezuinigingsverhaal ongeloofwaardig'

NIEUWS

Campus  29 augustus 2012

Hoogleraar: 'bezuinigingsverhaal ongeloofwaardig'

reacties 4

“Ik denk niet dat ik iets schokkends zeg als ik constateer dat dit college van bestuur niet heel veel affiniteit heeft met het overgrote deel van de campus”, aldus hoogleraar Henk Overbeek, die samen met twee collega’s in een brief oproept tot een boycot van de opening van het academisch jaar.

“Als je de brieven en mails van het college leest, dan stijgt daar een walm van managementdiscours uit”, zegt Overbeek, die hoofd is van de afdeling politicologie van de faculteit der Sociale Wetenschappen.

Een ongeloofwaardig kulverhaal noemt hij het, dat de VU zoveel moet bezuinigen (33 miljoen, 450 banen) om tot de wereldtop te kunnen behoren. “Je mag blij zijn als je tot de middenmoot behoort. Een paar afdelingen kunnen op wereldniveau excelleren, maar universiteitsbreed is dat onmogelijk.”

Overbeek en zijn collega’s Thijl Sunier en Willem Trommel zijn de eerste VU-hoogleraren die zich zo prominent achter de protesten van de Verontruste VU-medewerkers scharen. “Ik begrijp dat u dat zo ziet”, zegt hij, “maar bij de bijeenkomsten van de medewerkers is er steeds een goede mix van ondersteunend personeel en wetenschappers geweest.”

Maar Nederlandse universiteiten kennen geen goede vakbondstraditie, vindt Overbeek, zoals de universiteiten in Engeland en Canada wel hebben. Daarom is het in heel Nederland lang relatief stil geweest over de inkrimpingen en bezuinigingen in de wetenschap en het hoger onderwijs.

Dat de brief door slechts drie hoogleraren is ondertekend, heeft volgens Overbeek te maken met tijdgebrek. “Maar ik heb wel het gevoel dat zich nu veel meer hoogleraren zullen uitspreken. Ik zou althans teleurgesteld zijn als het niet zo was.”

Overbeek denkt niet dat er een tweedeling is tussen ondersteunend en wetenschappelijk personeel. “Dat is een onwenselijke suggestie, iedereen beseft terdege dat de bezuinigingen op de ondersteunende diensten ontegenzeggelijk effect hebben op het primaire proces van onderwijs en onderzoek.”

Overbeek oordeelt mild over de decanen van de verschillende faculteiten, die zonder veel tegenstand akkoord zijn gegaan met de bezuinigingsplannen.

“Er is wel discussie geweest hoor, in het college van decanen. Probleem is dat de managementlogica zo dwingend is. Iedere leidinggevende zegt dat hij het moet doen met de realiteit van verminderde geldstromen. Dat geldt natuurlijk ook in zekere zin voor het college, dat zegt dat het minder geld krijgt uit Den Haag. Daarom is het niet gek dat het verzet is begonnen op het laagste niveau op de werkvloer.”

Peter Breedveld
hits 32614

{ Lees de 4 reacties }

Het laagste niveau op de werkvloer? Zijn we dan stiekem TOCH een koekjesfabriek? Pardon, maar het ondersteunend personeel op een universiteit is vaak relatief hoog geschoold: mensen met een (bijna) afgeronde (universitaire) studie. Universiteiten vormen namelijk wat anderssoortige bedrijven die geen afspiegeling vormen van de maatschappij. Daarom juist kiezen veel mensen voor een baan op een universiteit. Ook ondersteunend personeel. Ik vind dat u in deze uitspraak onderschat wat het gemiddelde opleidingsniveau is van de ondersteuner.

Met 'het laagste niveau' wordt hier niet verwezen naar de mate van geschooldheid of ontwikkeling van een werknemer, of het belang van zijn werkzaamheden, maar naar de hiërarchie van de VU, van hoge, naar lagere bestuursniveaus naar de werkpaarden.

Het is onjuist dat de decanen zonder veel tegenstand akkoord zijn gegaan met de reorganisatie en de bezuinigingen. Vooral in de laatste fase van de besprekingen heeft een groep decanen zich fel verzet tegen de algehele centralisaties van de diensten. Zij hebben slechts beperkte concessies weten af te dwingen. Maar de race is nog niet gelopen.

Als decaan van een faculteit die afgelopen jaar een zware reorganisatie heeft meegemaakt kan ik beamen hoe ingrijpend maatregelen zijn die gepaard gaan met gedwongen ontslagen: het is een traumatische ervaring voor een facultaire gemeenschap. Ik denk dat elke VU-bestuurder tot het uiterste zal gaan om gedwongen ontslagen te voorkomen. Tegelijkertijd mogen we ook niet onze ogen sluiten voor het feit dat de academische wereld aanzienlijk competitiever is geworden: sommige afdelingen bij de bèta's moeten de helft of meer van hun budget verdienen door acquisitie van externe projecten. En dan maakt het wel een verschil of een universiteit de financiële ruimte heeft om te investeren in bijvoorbeeld een moderne infrastructuur of extra matching om grote projecten binnen te halen. Het is dus juist in het belang van de wetenschap en het onderwijs aan de VU dat wij een cultuur ontwikkelen waar ondersteunende diensten, centraal of decentraal, zo professioneel en efficiënt mogelijk werken.

Je kunt uiteraard twisten of de VU daadwerkelijk tot de 'wereldtop' hoort , maar de uitspraken van Overbeek vind ik wel erg demotiverend. In veel landen (zie excellentie-initiatief Duitsland) vindt op dit moment een (stilzwijgende) differentiatie plaats tussen universiteiten. Een universiteit die niet eens de ambitie heeft om bij de (sub)top te horen heeft deze strijd al bij voorbaat verloren.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties