Pop-up-Stay-tuned.png

OPINION

20 January 2021

Inentingsbewijs tegen corona is onnodig en ongrondwettig

Subtitel

Een vaccinatiebewijs als toegangsbiljet tot ruimtes en activiteiten zorgt voor een onnodige tweedeling in de maatschappij. Met een vaccinatiegraad van 70 procent zijn we immers allemaal beschermd, aldus Rob van den Hoven van Genderen.

We zijn er al aan gewend dat door anticoronaregelgeving onze grondrechten ongelijkwaardig worden ingeperkt: geen vrijheid van demonstratie, geen familiebijeenkomsten of vrije vereniging en vergadering behalve als het godsdienstige manifestaties betreft. In dat laatste geval mogen de deelnemers elkaar ongemaskerd en zingend besmetten. De beperkingen die door de overheid, eveneens grondwettelijk geschraagd, ter bescherming van de volksgezondheid mogen worden opgelegd hebben blijkbaar niet altijd dezelfde doelstellingen.

Onlangs begon men ook in Nederland, als laatste in Europa, met inentingen met het vaccin dat corona een halt zal moeten toeroepen. Een vaccin is een verzwakte, kunstmatige vorm van besmetting die de aanmaak van antistoffen op gang brengt indien men wordt besmet.

Is deze vorm van discriminatie te rechtvaardigen?

Op dit ogenblik wordt geschat dat zo’n 70 procent van de Nederlanders zich zal laten vaccineren. Afgelopen zomer was dit nog ruim 70 procent. Van overheidswege wordt deze tendens als negatief, bijna asociaal afgeschilderd. Dat dit percentage is teruggelopen, eerder zelfs tot 60 procent, is niet alleen te verklaren door wantrouwen in de werking van het vaccin en mogelijke bijverschijnselen en een asociale opstelling van de bevolking. Er zijn inmiddels miljoenen mensen die al corona hebben gehad en die voor het merendeel al op natuurlijke wijze antistoffen hebben ontwikkeld. Voor hen heeft vaccinatie dus geen enkele toegevoegde waarde. Er is verzuimd die genezen personen te registreren.

Daarnaast is er een grote groep mensen die in het voorjaar – en ook bij de laatste golf – door het gebrek aan testcapaciteit niet op corona is getest maar, gezien de verschijnselen, wel corona heeft gehad. Deze groep is al helemaal niet terug te vinden.

Kleine besmettingskans

En dan wordt er ook nog geschat dat ongeveer 20 procent van de bevolking ongevoelig is voor het virus. Hoewel die groep moeilijk is te identificeren, is ook bij hen de besmettingskans klein. Om al deze mensen maar als noodoplossing te vaccineren is verspilling van vaccins en bovendien in strijd met het grondrecht van lichamelijke integriteit.

Het beleid is er op gericht om de mensen die potentieel besmettingsgevaarlijk zijn te isoleren. Voor toegang tot buitenlandse reizen wordt vaak een negatieve testverklaring geëist. Geen waterdichte, maar een logische en aanvaardbare maatregel. Maar ook een vaccinatieverklaring zou hier in kunnen voorzien. De vraag is of zo’n verklaring vereist zou kunnen worden voor meer algemene toegang tot allerlei maatschappelijke, culturele en commerciële omgevingen als overheidsinstellingen, theaters en winkels waarbij niet-gevaccineerde personen worden uitgesloten.

Tweedeling: gevaccineerd en ongevaccineerd

Kunnen wij een tweedeling in de maatschappij aanvaarden tussen mensen die een bewijs van inenting hebben en mensen die niet gevaccineerd zijn tegen covid-19? Is dit een vorm van discriminatie die is te rechtvaardigen in het kader van de volksgezondheid en daarmee niet in strijd met artikel 1 van de Grondwet?

Als een vaccinatieverklaring noodzakelijk wordt voor toegang tot bioscopen, winkels, concerten en buitenlandse reizen – en degenen die de verklaring niet bezitten hiervan worden uitgesloten – is sprake van een gevaarlijk precedent. En wie zou zo’n verklaring moeten uitgeven? De GGD'en, huisartsen? En welke vorm moet die verklaring hebben? Kan die op beveiligde wijze worden gekoppeld aan digitale identificatie?

Hoe dan ook, het vraagt om een andere benadering dan de simplistische verklaring van een papieren en makkelijk te vervalsen inentingsbewijs om weer ‘normale’ toegang tot de samenleving in al zijn aspecten te verkrijgen. Een voor de hand liggende eis van horeca en evenementenorganisaties voor zo’n vaccinatiebewijs mag door de overheid niet zonder meer worden aanvaard.

Een zorgvuldig en wel doordacht toegangsbeleid voor risicoloze personen tot publieke en besloten ruimten en activiteiten is vereist in de terugkeer naar een ‘normaal’ toegankelijke samenleving. Daarbij moet worden afgezien van de stap domweg een tweedeling tussen een gevaccineerd en een ongevaccineerd deel van de samenleving te creëren.

Bij een vaccinatiegraad van 70 procent is de kans op verdere uitbreiding van de pandemie uiterst klein gezien het voorgaande en wordt een ongrondwettelijke scheiding van de samenleving tussen gevaccineerden en ongevaccineerden volstrekt overbodig. Het is daarbij uitermate belangrijk dat een geharmoniseerd Europees standpunt over deze problematiek zal worden bereikt. Maar dat zal wel ‘wishful thinking’ blijken te zijn.

De auteur is hoogleraar artificiële intelligentie en robotrecht aan de VU.

Reply?

Stick to the subject, and show respect: commercial expressions, defamation, verbal abuse and discrimination are not allowed. The editors do not argue about deleted responses.

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.