Pop-up-Stay-tuned.png

OPINION

23 June 2020

Diversiteit vraagt om handelen

comments 3

Diversiteit bereik je niet alleen met mooie voornemens op papier. Je moet het beleid hiervoor actief uitdragen aan personeel en studenten. En vooral handelen, stelt John Schuster.

Met enig cynisme heb ik de verklaring van de VU over racisme en de Black Lives Matter-protesten en de verklaring van de VU-diversity officers gelezen. De VU heeft zich jarenlang op de borst geklopt met de diversiteit van haar studentenpopulatie. Over de diversiteit van haar docentenpopulatie bleef zij wijselijk stil. In de jaren die ik aan de VU heb gewerkt (van september 2006 tot december 2019) fungeerde de diversiteit van de studentenpopulatie vooral als een unique-selling-point. Dat diversiteit werd beschouwd als een vanzelfsprekendheid, een rijkdom en uitdaging, deed het vooral goed naar de buitenwereld. In de praktijk werd er weinig mee gedaan. Ja, er kwamen enkele genderneutrale toiletten, stilteruimtes waarvan moslims gebruikmaken en halalmaaltijden in de kantine. Maar daar mocht geen ruchtbaarheid aan worden gegeven uit angst voor de PVV. En o ja, er was ook een diversity office, met een heuse chief diversity officer. Zij had destijds echter geen tijd om het multiculturele New Urban Collective te ontvangen.

Niks gemerkt van actief diversiteitsbeleid

In de afgelopen jaren hebben eerstejaars sociologie in het kader van het vak ‘methoden & technieken van kwalitatief onderzoek’, dat ik coördineerde, onderzoek verricht naar de vraag hoe studenten en personeel de diversiteit en inclusiviteit van de VU ervaren. Hieruit bleek dat het overgrote deel van de geïnterviewde studenten niet wist van het bestaan van het diversiteitsbeleid, ook niet van de afdeling diversiteit (Diversity Office) en de brochure over het diversiteitbeleid van de VU.

Hun kennis van de diversiteit van de VU was vooral gebaseerd op hun waarnemingen van de personen die zij in de centrale hal van het hoofdgebouw en in de collegezalen zagen. Het ‘actief diversiteitsbeleid’, waarvan de diversity officers in hun verklaring gewag maken, had hen op geen enkele manier bereikt. Ik lees tot mijn verbazing dat er sinds 2013 curricula-scans zijn die opleidingen helpen diversiteit en inclusiviteit in kaart te brengen en te verbeteren. Op mijn afdeling heb ik er nooit wat van gemerkt. Misschien is het mij ontgaan.

Weerstand weerstaan

De diversity officers schrijven dat ze ‘de maatschappelijke discussie over racisme, slavernij en dekolonisering serieus nemen’ en ze vragen wat dat betekent voor ons als VU-gemeenschap en voor onze wetenschapsbeoefening. Ik ben zeer benieuwd hoe zij dit op korte termijn concreet vorm zullen geven. De Black Lives Matters-protesten hebben het momentum gecreëerd waarin het diversiteitbeleid op minder weerstand zal stuiten van docenten én studenten die menen dat aandacht voor diversiteit niet thuishoort in de curricula.

Surinaamse bakker

De diversity officers kondigen ook aan dat zij gaan werken aan culturele diversiteit onder medewerkers en ze willen getalenteerde studenten stimuleren tot een academische loopbaan. Ik ben benieuwd hoe zij de weerstand onder het witte wetenschappelijk personeel zullen weerstaan. Hopelijk gaat het niet zoals bij de politie, waar niet-witte dienders allerlei racistische opmerkingen voor hun kiezen kregen. Ook VU-medewerkers en studenten zijn daar namelijk niet vrij van. Ik moet denken aan de gekleurde medewerker van de rechtenfaculteit, aan wie vaker is gevraagd of zij er werkt. Ze was kennelijk matter out of place. Of aan de medewerker van Turks-Nederlandse afkomst die in de anonieme studentenevaluatie van zijn vak werd uitgemaakt voor een broertje van Bin Laden. En anders wel aan het hoofd van een afdeling die tegen een medewerker zei dat hij zichzelf moest zien als een Surinaamse bakker wiens broodjes niet werden gebliefd door zijn klanten.

Kortom, diversiteitsbeleid is meer dan alleen mooie voornemens op papier. Je moet dit beleid actief uitdragen aan studenten en personeel. En vooral handelen.

De auteur is ex-docent van de afdeling Sociologie

John Schuster /

{ Read the 3  comments}

hits 313
Door Marieke Slootman op 25 June 2020

Beste John,

Dank je voor je kritische geluid. Vanuit het Diversity Office herkennen we zeker dat het diversiteitsbeleid nog niet zo breed is als we zouden willen, en dat de werkelijkheid nog te wensen over laat.

Dat jouw studenten niet op de hoogte waren van het Diversity Office en het beleid kan misschien komen doordat het Diversity Office pas anderhalf jaar bestaat (sinds 1 januari 2019), en geleidelijk aan zichtbaarder wordt.

Hartelijke groet,
Marieke Slootman (Diversity Office Onderwijs)

Door FW op 13 July 2020

" Zij had destijds echter geen tijd om het multiculturele New Urban Collective te ontvangen."?

Is het een ieder wel eens opgevallen dat de term multiculturele (samenleving) alleen gebruikt wordt in combinatie met mensen die niet wit zijn? Blijkbaar is racisme zo een taboe dat men er niet alleen niet over wil spreken maar er zelfs eufemismen voor bedenkt.

Tevens hebben de mensen die met de term aangeduid worden gemeen dat zij of hun (groot)ouders een migratieachtergrond hebben uit voormalige koloniën. Men gaat dan van kolonialisme naar white supremacy, white mans burden direct door naar multiculturalisme. Dit is dan een ogenschijnlijk neutrale term die een wit centristisch, wit normatief en koloniaal wereldbeeld beschrijft.

Voorts haakt het in op een rechts-conservatief-nationalistische opvatting dat er zoiets bestaat als het échte Nederlandse volk. Die doen dan bv aan zwarte piet. De multiculturen waarover het gaat zijn dan 1 de nederlandse en 2 andere niet-nederlandse culturen.

Ook kan je stellen dat een vrije samenleving, dat die als vanzelf een zeer diverse vorm krijgt. Op elk gebied; religieus, cultureel, etnisch of raciaal. Dit zijn trouwens allemaal subjectieve constructen die men niet zomaar als algemeen geldend zou moeten gebruiken in een multicultureel ideologische veronderstelling.

Als die voor elke vrije samenleving geldt, waarom is het dan nodig om de term multi aan cultuur toe te voegen. Je kan bv ook spreken over nat water. Volgens mij verwijst men niet op neutrale wijze naar deze zogenaamde culturen maar het is eerder een ideologische wijze waarop er naar welke groepen in de samenleving gekeken wordt én op welke wijze deze groepen behandeld worden. In de zin dat men aan de veronderstelde groepsidentiteiten rechten probeert te ontlenen.

Nu is het over het algemeen zo dat diegenen die de term multicultureel gebruiken, dat zij hier een positieve betekenis aan geven. Wat nu als je dezelfde logica gebruikt en er een negatieve invulling aan geeft? Zo waren het apartheids-regime, nazi-Duitsland, de Sovjetunie en de segratie in het zuiden van de VS allemaal letterlijk multicultureel, de voorstanders er van gebruikten zelf de term multicultureel als omschrijving van hun systemen.

Je kan dit overigens goed zien aan de uitingen van dhr. Wilders. In zijn ogen bestaat de nederlandse samenleving niet uit staatsburgers die gelijke rechten hebben. Zo maakt hij al onderscheid tussen blanke Nederlanders en zij met een migratie-achtergrond uit Marokko. Die laatsten moeten dan weg. Volgens dhr. Wilders zijn er dus duidelijk verschillende groepen die op basis van de veronderstelde groepsidentiteit meer of juist minder rechten hebben. Dat hij de term multicultureel afwijst neemt niet weg dat zijn zienswijze per definitie multicultureel is.

Om een ander voorbeeld te geven: in Israël is kort geleden een wet aangenomen waarin staat hoe men de verschillende bevolkingsgroepen moet classificeren (Joods en niet-Joods) en dat daaraan verschillende rechten worden ontleend. Dit is een klassiek voorbeeld van hoe multicultureel gedachtengoed ontsporen kan. Immers, alle rechten van burgers en mensen spreken van individuele rechten. Wanneer rechten ontleend worden aan subjectieve groepsidentiteiten, dan betekent dit dat de burgers van dit land niet meer gelijk zijn voor de wet.

Hoe je het ook went of keert, multiculturalisme pakt altijd verkeerd uit.

Door FW op 13 July 2020

Om een ander voorbeeld te gebruiken: op subjectieve wijze worden de burgers van dit land opgedeeld in culturen, ook is er sprake van dat men met deze groepen een soort verbond probeert te sluiten. Dit noemt men dan intersectionaliteit.

Hoe verkeerd dit gaat kan je dan zien bij de subjectieve groepsidentiteit: "moslims". Kijkend naar de cijfers constateer ik dat de meeste moslims in dit land niet naar de Moskee gaan en dat de meeste moslima's geen hoofddoek dragen. Van de minderheid die wel naar de moskee gaat bezoekt ongeveer tegen de 10 % een moskee met salafistische invloeden. Van de veronderstelde salafisten draagt vervolgens bijna geen enkele vrouw een niqaab of bv een boerka.

Desalniettemin pogen mensen op links een intersectioneel verbond aan te gaan met moslims door op te komen voor vrouwen die in een niqaab of boerka rondlopen:
https://www.vn.nl/intersectionaliteit-racisme/

Dat terwijl deze vrouwen zelf dmv hun kledingkeuze de gehele aardbol uitsluiten, zonder uitzondering religieuze extremisten zijn die de democratie, rechtsstaat en de rechten van de mens afwijzen én op geen enkele manier representatief zijn voor de moslims in dit land die gemiddeld juist zeer geëmancipeerd zijn en zelf niks van boerka's of niqaabs willen weten.

Anders gezegd; multiculturalisme veronderstelt niet slechts dat moslims in dit land een overkoepelende groepsidentiteit hebben die rigoreus afwijkt van de gewone echte bevolking, ook wordt hen vanwege intersectionaliteit ook nog eens verteld dat vrouwen die in een boerka lopen hun groepsidentiteit bepalen. Dit terwijl juist de gemiddelde moslim niks met dergelijke zaken te maken wil hebben.

Reply?

Stick to the subject, and show respect: commercial expressions, defamation, verbal abuse and discrimination are not allowed. The editors do not argue about deleted responses.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.