Popup-Niks-missen-2.png

02 maart 2021 reacties 1

VU-medewerker verdient positief mensbeeld

Onze HRM-directeur deed in een interview met Ad Valvas enkele stevige, negatief overkomende uitspraken over het vermeende arbeidsethos van VU-medewerkers. Het leverde een aantal scherpe reacties op van diezelfde VU-medewerkers. In die reacties werd ook gevraagd wat de ondernemingsraad hieraan ging doen. Ook per mail en mondeling is dat aan individuele OR-leden gevraagd.

Nu is deze blog op persoonlijke titel en geen reactie van de OR, maar het zal niet verrassen dat het interview ook bij individuele OR-leden negatieve reacties opriep, van mild negatief tot uiterst verontwaardigd, in een discussie met de directeur-HRM en een bestuurslid. Ik schrijf niet voor niets individuele OR-leden, want de vraag wat de OR als geheel aan die uitspraken gaat ‘doen’ is helemaal niet zo eenvoudig te beantwoorden.

Als je het strikt formeel bekijkt kan de OR aan deze uitspraken vrijwel niets ‘doen’. De OR kan in ieder geval niet directeuren, decanen of besturen ontslaan, zoals in sommige reacties op het interview werd geopperd. Ofschoon ik niet uitsluit dat die wens af en toe opduikt in een hoofd van een OR-lid, in de emotie van het moment, is het niet alleen onmogelijk, maar ook een slecht idee. De OR is betrokken bij  (her)benoemingen van het college van bestuur, maar heeft niets te maken met benoemingen van (dienst)directeuren en decanen, noch met hun ontslag. Dienstdirecteuren en OR-commissies overleggen wel informeel met elkaar, op vrijwillige basis, maar uiteindelijk is het college van bestuur de gesprekspartner van de OR. Daar overleggen we over besluiten en beleid, adviseren we en stemmen we (al dan niet) in met beleid. Gaat er binnen een dienst iets serieus mis wat raakt aan het VU belang dan gaat de onderdeelcommissie met de OR kijken of het binnen de dienst kan worden opgelost. Zo niet dan overlegt de OR daarover met het college van bestuur, zelden of nooit met de dienstdirecteur.

Die afstand tot het bestuur is ook goed. Als je dit soort macht over het bestuur zou hebben, kan het bestuur gewoon niet besturen. Het zou kunnen dat er ook momenten zijn dat het bestuur van een individueel OR-lid af zou willen, maar uiteindelijk zien zij ook wel in dat dit geen goed idee is. En gelukkig kan dat ook niet, anders had ik dit niet kunnen bloggen.

De OR kan wel degelijk wat doen en dat doen we ook

De OR overlegt ook vrijwel nooit over personen, juist omdat we daar niet zo heel veel mee kunnen, maar dus wel over beleid en besluiten, omdat daar onze taken en bevoegdheden liggen. Het HRM-beleid is dus wel degelijk een onderwerp van frequent intensief overleg. Bij de geringste indicatie dat de opvattingen, zoals geuit in interview met Ad Valvas, zouden doorwerken in beleid zou de OR dat te vuur en te zwaard bestrijden. Dus ja, de OR kan wel degelijk wat doen en dat doen we ook.

De uitspraken zijn gedaan in een tijd waarin zeer veel VU-medewerkers zelf een daadwerkelijk hoger dan normale werklast hebben en/of last hebben van extra psychische belasting door de coronamaatregelen. Als je alle ballen in de lucht moet zien te houden zijn de gedane uitspraken bijzonder pijnlijk. Maar toch, ik durf het bijna niet op te schrijven: valt het verkondigen van dit soort opvattingen uiteindelijk niet onder de fameuze term ‘vrijheid van meningsuiting’? "Elk nadeel heb se voordeel" zei onze verlosser ooit: ik denk zelfs dat het beter is om ons onwelgevallige opvattingen te kennen dan dat ze verborgen blijven.

HRM ontwikkelde zich tot een meer technocratische en juridisch georiënteerde functie

Het is overigens veel te eenvoudig om te zeggen dat de uitspraken de ‘ware’ opvattingen zijn van deze directeur of representatief voor het HRM-beleid en al helemaal dat de VU negatief zou afsteken bij andere universiteiten of andere organisaties. Overal geldt dat wat voorheen ‘personeelsbeleid’ werd genoemd plaats heeft gemaakt voor HRM-beleid. Dat is meer dan alleen een naamsverandering of keuze voor een modieuze term. De functie is daadwerkelijk van inhoud veranderd, heeft zich ontwikkeld tot een meer technocratische en juridisch georiënteerde functie, waarbij de HR-medewerkers onderdeel zijn van het management en/of allereerst het belang daarvan dienen. Hen treft geen blaam; het is deels het functieontwerp dat daarvoor zorgt.

Het zou mooi zijn als de VU het initiatief neemt voor een andere naam

Zelf heb ik HRM altijd een ongelukkige term gevonden. De klemtoon ligt bij de volledige uitspraak op de ‘resources’, en net als natuurlijke hulpbronnen worden die te vaak opgebruikt en terzijde geschoven. Het zou mooi zijn als de VU het initiatief neemt voor een andere naam: Human Asset Management? Employee support services? Employee management and services? Alles is goed als het mensbeeld maar een stuk positiever wordt. Als de VU-gemeenschap met de OR optrekt kunnen we tenminste dat positievere mensbeeld beter voor het voetlicht krijgen en hopelijk het beleid krijgen dat we verdienen en nodig hebben. Juist in coronatijd.

Dick de Gilder

DICK DE GILDER

Universitair hoofddocent organisatiewetenschappen en vicevoorzitter van de ondernemingsraad VU.

{ Lees de 1  reacties}

Door Frans Kamsteeg op 05 maart 2021
Helemaal mee eens. Wat mij betreft gaat zowel de H als de M eruit. Om dat voor elkaar te krijgen moet er wel iets aan het mensbeeld bij HRM gedaan worden. Niet makkelijk want het is een mensbeeld dat snel gemeengoed geworden is in de publieke sector. Ik noem slechts de zorg en de belastingdienst.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.