10 april 2019

Tv-shamen

Bij mij thuis vroeger was de tv het centrum van ons gezin. Dat overdrijf ik, maar het was wel, zoals in zo veel huishoudens, het centrum van onze woonkamer. Van alles keken we op dat dikke grijze ding. Documentaires over het uitsterven van de bij, soaps, kookprogramma’s, crime-series. Op vrijdagavond was het echt feest: dan mochten we voor de tv eten. Altijd soep uit pak en stokbroodje kruidenboter uit de oven. Talentenjacht aan. Lievelingsavond.

Pas veel later, ergens op de middelbare school, leerde ik dat niet iedereen zo van de televisie hield als wij. Ik kreeg een vriendje dat alleen biologisch at en in een oude school woonde. Toen ik voor het eerst bij hem thuis was, zag ik meteen dat er geen tv in de huiskamer te vinden was. “Waar is de tv?” vroeg ik, denkend dat die misschien gerepareerd werd. Mijn vriendje dronk zijn glas leeg, veegde zijn mond af aan zijn mouw en zei ernstig: tv is alles wat er mis is met de wereld. Hij legde de nadruk op het woord ‘alles’. Dit was denk ik de eerste keer was dat ik geconfronteerd werd met iets wat ik later in mijn leven nog vaak zou tegenkomen: televisie-shamen.

Televisie-shamen is het fenomeen waarbij zichzelf intellectueel-vindende mensen graag&vaak laten weten dat zij geen tv kijken, daarom van grote maatschappelijke verschijnselen als Kim Kardashian, First Dates en EOTBDD niets weten en daar een zekere triomf, een trots uit halen én vinden dat mensen die wel tv kijken zich zouden moeten schamen. Dat laatste zeggen ze niet expliciet, maar laten ze wel in alles doorschemeren. Hoe meer ik in een bepaald soort sociale cirkel terechtkwam, hoe meer ik met televisie-shamen te maken kreeg. Vaak in de vorm van artistieke mensen die wél ’s avonds naar een café gaan om daar een bordspel te spelen, maar nooit een aflevering van Jamie Cooks Italy willen kijken (ik begrijp dat niet).

In Echte pretentie, een boek over waarom pretentie zo irritant is maar waarom we toch niet zonder kunnen, schrijft kunstredacteur Joost de Vries: ‘Het toonbeeld van aristocratie is rondlopen met een trui met een gat erin. Laten zien dat je je niet meer hoeft te bewijzen is net zo goed een manier van jezelf bewijzen.’ Het constant zeggen dat je geen tv hebt, is net zoiets. Het onderscheid je van iets en zegt zodoende iets over je identiteit.

Ik ben met wat mensen die mijn cultureel kapitaal beïnvloeden op café en raak in gesprek over The Voice, dat ik altijd via Youtube terugkijk. Geen van de aanwezigen kijkt “dat soort programma’s”. De vriend van een vriendin kijkt me geamuseerd aan. “Ik vind het zo grappig”, zei hij, “dat jij low culture leuk vindt. Het is toch veel leuker om een goede plaat op te zetten dan te zien wat de Kardashians op een dagelijkse basis bezighoudt?”
“Een van de minst leuke dingen om te doen vind ik andere mensen kwalijk nemen wat ze leuk vinden”, antwoord ik, meteen uit mijn humeur. Ik weet zeker dat hij een trui met een gat erin aan heeft.
De spanning is om te snijden. Zijn vriendin, mijn vriendin, grimast en vraagt: “Iemand zin in een potje Rummikub?”
“Wat ik nou altijd al heb willen vragen”, zegt iemand als ze de Rummikubdoos op tafel zet, “wat is eigenlijk een Kardashian?”

Opeens heb ik het helemaal gehad. Ik sms mijn ouders en vraag of ik bij hen The Voice kan kijken vanavond. Ik hoop, nee - ik wéét dat we tomatensoep uit blik en stokbroodje kruidenboter uit de oven eten.

hits 304

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.