21 oktober 2019

Studieschuld zorgt voor 1-0 achterstand

Ik maak mij zorgen over mijn toekomst. Door mijn studieschuld begin ik met een 1-0 achterstand, zo voelt het. Ik kan die later wel terugbetalen als ik een baan vind, maar wat als dat niet lukt? Jongeren krijgen tegenwoordig geen vaste baan meer. Een tijdelijke contract en de studieschuld maken het ook nog moeilijker om een hypotheek te krijgen (een huurwoning in de vrije sector is al helemaal onmogelijk; de huurprijzen rijzen momenteel de pan uit). Hoe kan ik omgaan met deze stress? Het zijn toch allemaal factoren waar ik zelf vrij weinig aan kan doen?

Bezorgde student

Zit je ergens mee?
> Stuur jouw vraag ook naar kopzorgen. advalvas@vu.nl. Je blijft anoniem.
> Spreek je liever iemand, maak dan een afspraak met de studentenpsychologen.
> Er is ook een online platform voor studenten met psychische klachten, Caring Universities, waar Leonore de Wit en haar collega's bij betrokken zijn.
> En je kunt altijd terecht bij je huisarts voor hulp en advies.

Als ik je vraag lees hoor ik dat je door verschillende factoren last hebt van stress: het hebben van een studieschuld, onzekerheid over het vinden van een (vaste) baan en als gevolg daarvan onzekerheid over het vinden van een prettige woning (huur of koop). Je baan, je woning en je financiële situatie zijn bepalend voor je kwaliteit van leven dus onzekerheid op die gebieden is uiteraard stressvol. Ik kan me dan ook heel goed voorstellen dat je je daar als student zorgen over maakt en je erdoor gestrest voelt.

We kunnen soms een situatie niet veranderen, maar wel hoe we erover denken en hoe we erin handelen

De vraag is of het daadwerkelijk zo is dat je er weinig aan kunt doen. We kunnen namelijk soms een situatie niet veranderen, maar wel hoe we erover denken en hoe we erin handelen. Onze gedachten sturen onze emoties en ons gedrag, dus hoe jij over je situatie denkt, heeft wel degelijk invloed op je stressniveau. In de cognitieve gedragstherapie ontwikkeld door Beck sporen we de automatische negatieve gedachten op die vooraf gaan aan de emotie, dagen die gedachte uit en formuleren we een helpende gedachte. Deze helpende gedachte zetten we in de plaats van de negatieve, automatische gedachte waardoor de emotie of de spanning afneemt. De theorie van Beck luidt namelijk dat onze gedachten onze emoties sturen en daarmee ook ons gedrag. Het gedrag zoals als piekeren, slecht slapen, uitstellen etc. leidt vaak weer tot nog meer angstige gedachten en voor je het weet zit je in een neerwaartse spiraal.

Om dat te doorbreken kun je de automatische gedachte uitdagen (bewijzen voor en tegen zoeken) en er een helpende gedachte voor in de plaats zetten. Een automatische gedachte in jouw geval zou kunnen zijn ‘ik ben machteloos’. De bewijzen voor deze gedachte zouden de dingen kunnen zijn waar je geen controle over voelt zoals de factoren die je noemde. Bewijzen tegen zouden kunnen zijn dat je door een proactieve houding, hulp en steun inschakelen, positief denken en doorzetten wel invloed kan hebben. Een helpende gedachte zou in dat geval zijn ‘door een actieve houding hou ik de regie’. Gedrag dat uit een proactieve houding voortkomt bij het vinden van een baan is bijvoorbeeld door te netwerken en het bezoeken van netwerkborrels, carrièredagen en beurzen. Maar ook het zoeken van steun en hulp bij het omgaan met deze factoren kan helpen. Praat er met medestudenten, vrienden en familie over. Je zult zien dat velen zich herkennen in wat jij meemaakt. Het helpt om je zorgen te delen en door ervaringen van anderen krijg je wellicht ook nuttige tips en informatie. Bij stress blijft het ook belangrijk dat je er een uitlaatklep voor hebt zoals sporten of leuke andere activiteiten waardoor je stressniveau zakt. Ook gezonde leefgewoontes zoals voldoende slaap, buitenactiviteiten en gezonde voeding werken stressreducerend. Houdt de stress aan, neem dan contact op met een instantie die je kan helpen zoals de studentenpsychologen of de POH-GGZ in de huisartspraktijk.

> Heb je ook een vraag voor VU-psycholoog Leonore de Wit? Mail naar kopzorgen.advalvas@vu.nl. Je blijft anoniem.

hits 383

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.