20 november 2019

#Relatable

Ik weet niet precies hoe het gekomen is, maar opeens besteed ik het meeste van mijn online tijd op Youtube, specifieker: met het bekijken van de vlogs van jonge, (vooral) Amerikaanse vrouwen. Ik las in een artikel over Youtubers dat we steeds minder behoefte hebben aan ‘hyper-produced personalities’ en steeds meer verlangen naar persoonlijkheden met wie we ons kunnen identificeren. ‘Relatable Youtube’ wordt die stijl ook wel genoemd.

Een wereld van verschil met de influencers, die we toen nog it-girls noemden, van 10 jaar geleden. Wat kan ik me herinneren van de it-girls uit mijn jeugd? Dat ze eruitzagen alsof ze veel coke gebruikten en weinig sliepen. Dat ze met de frontmannen van indie-bands rondhingen. Dat mijn vriendinnen en ik ons uiterste best deden ook maar een flintertje van hun coolness na te bootsen, we maakten onze panty’s kapot en droegen doffe, zwarte eyeliner.

Die it-girls waren eigenlijk het tegenovergestelde van relatable. Ik bekeek foto’s van hen op blogs, ik zag hoe ze uitgingen, hoe ze koffiedronken, hoe ze op stoepranden zaten. Er waren nog geen sociale media, geen Youtube, geen Instagram. Ik heb geen van hen ooit zien bewegen, weet van geen van hen hoe haar stem klinkt. Ze hadden weinig agency, ze werden vastgelegd door anderen en bleven zo: onbewogen, stemloos, onaantastbaar en onbereikbaar.

In een van de hipste koffiezaakjes van Amsterdam, onder het genot van een matcha latte met havermelk en mushroom toast met yuzu aioli, las ik in een feministisch filmtijdschrift een essay over ‘the making of the Millennial Woman’.

We leven in het tijdperk, schrijft Rebecca Liu, van de ‘unlikeable woman’: we vieren ‘echte’ vrouwen. Vrouwen die vies, gemeen, onaardig en imperfect kunnen zijn, vrouwen die complex zijn, die echt zijn, kortom: vrouwen die #relatable zijn.  

Volgens Liu zit de charme van deze vrouw in hoe ze door haar duidelijke imperfecties toegankelijk wordt, ze is een ‘aspirational identifier’. Hoewel natuurlijk niet alle Youtubers van de millennialgeneratie dat zijn, zie ik wel een connectie. De relatable Youtubers van nu blinken uit in precies dat: ze lijken op de meisjes die we hadden kunnen zijn of met wie we bevriend hadden kunnen zijn.

Maar hoe ‘relatable' zijn die influencers nou eigenlijk? Roxane van Iperen muntte in 2014 de term ‘geregisseerde kwetsbaarheid’, waarmee ze doelde op de performatieve kwetsbaarheid die bekende Nederlanders in de media bezigen. Schrijver Haro Kraak voegde daaraan toe dat het tonen van kwetsbaarheid een opzichtige manier kan zijn om naar iemands sympathie te hengelen: ‘de toeschouwer moet meeleven met de afzender en die net gevormde band wordt vervolgens ingezet om hem of haar te beïnvloeden.’ Koket en pronkerig, aldus Kraak, ‘want de implicatie is: hou van mij, ik durf mijn ziel bloot te geven.’

Is er ook zoiets als geregisseerde relatability? Een 18-jarige vlogger die ik volg, heeft vorige week haar eerste huis gekocht. In een video laat ze het huis trots zien: vrijstaande villa, vijf slaapkamers en even zo veel badkamers, twee tuinen, een zwembad en een volledig extra appartement in de garage ‘for when other Youtubers want to come over for collabs’.

So much for #relatable, toch zit ze in een volgende vlog gewoon weer 12 minuten in haar auto tegen me te kletsen over haar aankomende menstruatie en over welk merk chocolademelk ze het lekkerst vindt en heb ik het idee dat we vrienden hadden kunnen zijn.  

O, wat kan ik soms terugverlangen naar de it-girls van mijn jeugd. Ja, we hielden van ze, maar daar vroegen ze niet om. Ze waren onbereikbaar en unrelatable. En dat was prima.

 

hits 128

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.