Popup-Niks-missen-2.png

09 september 2020

Het begin van een nieuwe universiteit

Deze week is het precies een half jaar geleden dat we te maken kregen met de lockdown. Eerst in Noord-Brabant en na 12 maart in heel Nederland. Ik denk dat we straks met nostalgie terugkijken naar die beginperiode. Hamsteren was het grote sociale vraagstuk. De grappen en grollen die we appten, gingen die eerste weken vooral daarover. Verder was iedereen voorkomend naar elkaar. Het leidde tot bezinning. Iedereen deed een stapje terug.

In juni deed de anderhalvemetereconomie haar intrede. Mark Rutte riep iedereen op zijn creativiteit te gebruiken, om te zoeken naar wat er mogelijk is binnen die grenzen. Kermisexploitanten zetten een testkermis op. Restauranteigenaren gingen in overleg met de gemeenten hoe de horeca op een verantwoorde manier toch weer op gang kon komen. In Enkhuizen, waar ik woon, zijn nu hele stukken stad afgesloten om ruimte te bieden aan terrassen. Er gaan stemmen op om dat vooral blijvend te laten zijn. Er was zelfs een docent die een kerk wilde regelen voor het geven van gewoon fysiek onderwijs. Geen sheets, maar onderwijs vanaf de kansel!

Te passief, te gedwee

Hoe brengen de universiteiten het ervan af? Als ik eerlijk ben: te passief, te gedwee. De universiteiten wachten op de overheid: wat gaat die zeggen? Ze roepen om duidelijkheid van de overheid, eigenlijk wetend dat niemand die kan geven. De wetenschappers wachten weer op de universitaire bestuurders. De studenten wachten op hun beurt weer op de docenten en de roostermakers en vinden dat het aan de universiteiten is om hen een perspectief te bieden. Ze zien zichzelf vooral als slachtoffer. Een rol die ze lijdzaam ondergaan.  

Die passieve houding leidt ertoe dat we tevreden zijn met een zwakke afspiegeling van de kwaliteit van het digitale onderwijs. We proberen zoveel mogelijk met de oude sheets iets van een hoorcollege te redden. De studenten zetten de camera uit en als docent moet je maar gokken of ze überhaupt achter het scherm zitten. Het kwaliteitsbeleid wordt even in de ijskast gestopt, zo kregen we van de week van het universitaire coronateam te horen. We hopen weer dat de oude wereld zich zo snel mogelijk in ere wordt hersteld. 

Dag oude wereld

Maar wat als die oude wereld niet terugkomt? Als het gedrag van mensen fundamenteel verandert? Ik merk het zelf aan de afspraken en vergaderingen die weer op gang komen. Iedereen plant die nu zonder rekening te houden met reistijd. Zoom-vergaderen wordt efficiënt vergaderen, en wie wil dat niet? Ik heb die nieuwe wereld aan den lijve ervaren met de koop van een huis. Tegen alle verwachtingen in zakken de huizenprijzen niet. Nee, je moet tegen elkaar opbieden. Mensen bereiden zich voor op meer werken vanuit huis. Ze gaan groter en op meer afstand van hun werk wonen.

'Het kwaliteitsbeleid wordt even in de ijskast gezet', hoorden we van het universitaire coronateam

Het is dus de hoogste tijd dat de universiteiten na denken over het post-coronatijdperk. Daarbij moeten radicale scenario’s niet geschuwd worden. Wat als er geen hoorcolleges meer zijn? En wat gebeurt er als eenrichtingsverkeer onderwijs vervangen wordt door interactieve internetprogramma’s? Wat als de internationale uitwisseling stil komt te liggen? Dan is het komende jaar een prachtgelegenheid om te experimenteren.    

Zou je niet, naast het coronaproof plannen van tentamens, colleges, practica en werkgroepen, alle inventiviteit binnen de universiteit moeten gebruiken om te zoeken naar nieuwe vormen van onderwijs en onderzoek binnen de regels van de overheid? Niet om de grenzen op te zoeken, maar vooral om binnen afstandsorganisaties, nieuwe werkvormen te ontdekken en nieuwe wegen om kwaliteit te realiseren. 

Bron voor creativiteit

Wat te denken van de thuisuniversiteit: onderwijs waarbij kleine groepen studenten die in een wisselend programma op de campus aan de slag gaan in combinatie met digitale activiteiten? En van regionale kringen van studenten die elkaar opzoeken, samen opdrachten uitvoeren en daarbij op afstand gecoacht worden? Waarom nemen studenten niet het initiatief en organiseren ze zelf hun eigen onderwijs?

Waarom nemen studenten niet het initiatief en organiseren ze zelf hun eigen onderwijs?

Zou het een idee zijn om een prijsvraag uit te schrijven voor creatieve ideeën van studenten en docenten om binnen de coronaregels nieuwe vormen van onderwijs te bedenken die kwaliteit weten te bevorderen? Corona als bron voor creativiteit en het begin van een nieuwe universiteit.

Johan Wempe
OR-lid, hoogleraar management en organisatiekunde

Johan_Wempe_OR-rechtenvrij

{ Lees de 0  reacties}

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.