Rapport Veerman biedt kans voor de VU
Op 13 april is het rapport van de commissie-Veerman verschenen over een “toekomstbestendig” Nederlands hoger onderwijs. De commissie haalt in haar rapport instemmend de OESO aan; die stelt dat het huidige stelsel in Nederland onvoldoende ruimte geeft voor diversiteit en voor verschillen tussen universiteiten in hun missie. De internationale rankings, maar evenzeer het Nederlandse financieringssysteem, dwingen de Nederlandse universiteiten om het onderzoek tot alleen zaligmakende maatstaf te maken.
Citaat: “Die focus op toponderzoek van de Nederlandse universiteiten is heel goed, maar (...) universiteiten (...) hebben de maatschappij veel meer te bieden dan alleen onderzoek. De commissie vindt dat er meer waardering moet komen voor instellingen die een andere missie kiezen. Er zijn meer gebieden waarop hoger onderwijsinstellingen kunnen excelleren.”
Als er in Nederland één universiteit is waar de medewerkers en studenten snappen dat we de maatschappij meer moeten (willen) bieden dan alleen onderzoek, dan is het de VU wel. De VU is een maatschappelijk betrokken universiteit en wil dat ook zijn. Dat zit in onze genen, het maakt deel uit van de bewapening van het beton van het hoofdgebouw.
Die maatschappelijke betrokkenheid is onmiddellijk zichtbaar voor iedereen die over de campus loopt. Nergens zie je in Nederland op een universiteit zoveel 2de en 3de generatie migranten. Ook onder autochtone studenten heeft de VU meer 1ste generatie studenten heeft dan andere universiteiten. De VU heeft ook als enige universiteit in NL een voltijds programma dat niet Nederlandstalige studenten voorbereidt op een universitaire studie. De VU heeft nog steeds het emancipatoire karakter waarmee we 130 geleden zijn opgericht en dat moeten we koesteren.
Maar – en daar wil ik met deze bijdrage naar toe – de maatschappelijke betrokkenheid van de VU toont zich niet alleen in Nederland. De VU is een internationaal betrokken universiteit. Al 50 jaar geleden – en al 50 jaar lang – koos de VU er bewust voor, om steun te bieden aan versterking van hoger onderwijs en benutting van kennis in ontwikkelings- en transitielanden.
Waar mogelijk deden en doen we dat op een manier die ook wetenschappelijk interessant is. Bij voorbeeld door onderzoek naar entrepreneurship in Tanzania te combineren met steun bij curriculumhervorming in het bedrijfskundeonderwijs. Of door action research te doen naar de manier waarop universiteiten in ontwikkelingslanden hun eigen bestuurspraktijk verbeteren.
Maar ook als universiteiten en andere organisaties in ontwikkelingslanden onze expertise (vakinhoudelijk, onderwijskundig of bedrijfsmatig) nodig hebben om hun eigen academische kwaliteit én maatschappelijke relevantie te verbeteren, dan geven we daar vanuit de VU gehoor aan. Zelfs als het niet onmiddellijk promoties of publicaties of poen oplevert. Want dat hoort bij de VU.
Het rapport van de commissie-eerman roept op tot meer ruimte voor dit soort profilering tussen universiteiten in Nederland. Elke universiteit in Nederland moet zich in haar zich kunnen meten met internationale standaarden. Laat de VU de Nederlandse universiteit zijn die zich én in haar onderzoek én in haar onderwijs én in haar maatschappelijke dienstverlening profileert als de nationaal, maar vooral ook internationaal betrokken universiteit.
Kees Kouwenaar, directeur Centrum voor Internationale Samenwerking
15 april 2010
 |
Toon/Verberg commentaar formulier