De VU raakt wel degelijk achterop
De VU moet zich de dalende scores in de Keuzegids Universiteiten wel degelijk aantrekken, betoogt Frank Steenkamp, hoofdredacteur van die gids. Wacht vooral niet tot de achterstand niet meer is in te lopen.
Als je sommige media moest geloven, stonden de VU en de UvA op 2 december op het punt van instorten. “Amsterdamse universiteiten scoren slecht”, meldde de NOS bijvoorbeeld. Aanleiding was de nieuwe Keuzegids Universiteiten 2012, die in haar samenvattende ranglijst de VU en de UvA op de twee laatste plekken zette. Sommigen reageerden met herkenning, anderen met verbazing. Was het echt zo slecht gesteld met de Amsterdamse universiteiten?
Laten we naar de feiten kijken. De Keuzegids baseert zich op diverse bronnen. Daarvan wegen ‘studentenoordelen’ uit de Nationale Studenten Enquête (NSE) het zwaarst.
Zijn de VU-studenten erg ontevreden? Dat hangt af van de vragen die je kiest en de norm die je stelt. Het VU-gemiddelde schommelt rond de 3,5 op een 5-puntsschaal - vergelijkbaar met een ruime 6,5 als rapportcijfer. Dat is niet rampzalig laag, maar Nijmegen en Leiden, die van de brede klassieke universiteiten het hoogst scoren, zitten wel dicht bij de 7. Daarom staat de VU lager op de samenvattende ranglijst van de Keuzegids, die de verschillen uitvergroot.
Je kunt hierbij je schouders ophalen. Maar er zijn ook redenen om dat niet te doen:
Precisie. Door de massale deelname is de NSE een zeer nauwkeurig meetinstrument. Verschillen en veranderingen van 0,03 punt op instellingsniveau zijn al betrouwbaar te meten.
Trend. De Vrije Universiteit stond zeven jaar geleden nog in de middenmoot van alle universiteiten. Pas de laatste drie jaar staat ze onderaan. Het is niet waarschijnlijk dat er nu veel kritischer studenten rondlopen dan toen. De dalende scores moeten dus iets betekenen.
Graven we verder in de gegevens, dan komen deze conclusies bovendrijven:
Studies. Juist bij de ‘grote’ bacheloropleidingen blijft de VU achter. Zoals: rechten, psychologie, bedrijfskunde, international business. Bij de meeste zat de universiteit in 2004 nog in de middenmoot of hoger. Er gaat dus iets niet helemaal goed bij de grootschalige studies.
Knelpunten. We zien ook specifieke kwaliteitsproblemen. Het begon met faciliteiten die niet berekend zijn op de huidige aantallen studenten. De VU scoort daar gemiddeld 0,6 rapportpunt lager dan Nijmegen. Dit jaar kwamen er klachten bij over de communicatie (toetsuitslagen, roosterwijzigingen, klachtbehandeling). Ook de waardering voor de docenten raakt wat achterop. Het gaat maar om verschillen van 0,4 rapportpunt; maar bij de genoemde opleidingen is de kloof veelal groter.
De Keuzegids wil zich niet blindstaren op studentenoordelen. Er worden meer gegevens gebruikt (studiesucces, accreditatieoordelen) en de redactie wil er nog meer gebruiken (contacturen, groepsgroottes!). Dat laat onverlet dat de VU juist bij de studentenoordelen wat achterop. Die achterstand is nog bescheiden, maar waarom wachten totdat die wellicht onoverbrugbaar wordt? Ook klimaatverandering begint met een halve graad opwarming. Als je dat meet, kun je ook tijdig maatregelen nemen.
Frank Steenkamp, hoofdredacteur Keuzegids Universiteiten
13-12-2011
 |