OPINIE
Volgens haar website is de VU ‘een toonaangevende onderzoeksuniversiteit’. Dat is reclametaal die we op de websites van alle universiteiten aantreffen. En ongetwijfeld is er aan de VU aan aantal uitstekende geleerden, zoals ook elders in Nederland. Maar erg veel doet de VU niet om haar toponderzoekers te verwennen, vindt Bert van de Spek, hoogleraar oude geschiedenis.
13 oktober 2009 - Gebrek aan geld is het punt niet: 1 miljard wordt geïnvesteerd in een nieuw gebouw aan de overzijde van de De Boelelaan, er komt weer eens een nieuwe voorgevel aan het hoofdgebouw, we hebben in een paar jaar drie cafés gekregen (The Basket is echter ontworpen door iemand die nog nooit in een kroeg is geweest), we krijgen vast weer een ijsbaan. Tien miljoen euro is ongestraft weggegooid door roekeloos beleggen in een IJslandse bank. Geld voor onderwijs en onderzoek is er echter steeds minder. Dat geldt vooral voor de faculteit der letteren en de faculteit der exacte wetenschappen. Een nieuw financieringssysteem zorgt ervoor dat deze faculteiten twintig procent moeten inleveren. Het budget van de bibliotheek (het ‘laboratorium’ van de faculteit der letteren) wordt jaar in jaar uit gekort, en dat terwijl de voorzieningen al beneden peil zijn.
In haar lijstje van toponderzoekers maakt de VU goede sier met het feit dat o.a. Caroline Waerzeggers en Sabrina Corbellini een ‘starting grant’ van de European Research Council hebben gekregen. Ad Valvas zette daarom Waerzeggers maar eens in het zonnetje. Wat er niet bij staat is dat mevrouw Waerzeggers per 1 september 2010 naar Londen vertrekt en dat mevrouw Corbellini reeds naar Groningen is vertrokken. De VU heeft ook veel gekoketteerd met de historicus James Kennedy, die echter al na een paar jaar besloot naar de UvA te gaan. Hoogleraar Joris van Eynatten is vetrokken naar Utrecht. De reden is niet dat de gebouwen van de VU niet in orde zijn, maar dat elders meer faciliteiten zijn: meer collega’s met wie men kan samenwerken, een lichtere onderwijslast, een beter carrièreperspectief, een betere bibliotheek, structurele perioden van sabbatsverlof.
Als er in mensen geïnvesteerd wordt, gebeurt dat meestal met weinig oog voor academische diepgang. Met veel bombarie is het “University College Amsterdam” geopend, speciaal voor superintelligente en gemotiveerde studenten. De colleges worden in het Engels gegeven. Intelligente studenten kunnen echter beter naar iets anders zoeken. Wie naar het programma kijkt, ziet dat serieuze diepgang ontbreekt. Er wordt veel te veel overhoop gehaald, zodat de studenten nergens in kunnen uitblinken. Intern wordt al de vrees uitgesproken dat de bachelors van deze opleiding bij geen enkele masteropleiding terecht zullen kunnen. Ook van het Honours Programme hoeft men niet teveel te verwachten. De faculteit der letteren heeft te horen gekregen dat de colleges niet van een te hoog niveau mogen zijn, omdat anders niet-letterenstudenten de cursussen niet kunnen volgen. Zo krijgen we komische paradox van een laagdrempelig ‘honours programma’. Tel uit je winst.
Ten slotte de educatieve minor (een half jaar leraaropleiding in het eerste semester van het derde jaar). Dat is een door de VU omarmd ideetje van VSNU (een organisatie die al jaren het contact met de werkvloer kwijt is en als een verlengstuk van het ministerie beschouwd kan worden) en staatssecretaris Van Bijsterveld om het aantal tweedegraads leraren te laten toenemen. Het gaat wel weer ten koste van de vakinhoud. Het eerste semester van het derde jaar is nu juist de periode dat men toe is aan verdieping met pittige werkcolleges die een voorbereiding zijn van de scriptie daarna. Alle geld dat besteed is aan het zgn. “curriculumproject”, dat als doel had de opbouw van kennis en vaardigheden te verbeteren, kan weer de prullenmand in. We krijgen nu misschien meer (slechter opgeleide) tweedegraads leraren, maar minder eerstegraads leraren, omdat een groot aantal, eenmaal voor de klas, de master zal laten voor wat die is. Opnieuw: tel uit je winst.
Minister Plasterk heeft op advies van de commissie Duurzame Geesteswetenschappen (voorzitter Job Cohen) extra geld beschikbaar gesteld voor de geesteswetenschappen, omdat die al zoveel jaren achtergesteld zijn. In het licht van bovenstaande zou de VU zo fier moeten zijn dit geld te weigeren. Je kunt niet met droge ogen geld aanvaarden voor iets waar je zelf weinig voor over hebt.
Ik wil echter positief eindigen: de VU heeft keihard werkende enthousiaste medewerkers die ondanks alle tegenwind een goed product afleveren. Daarom is mijn oproep aan het CvB: investeer in die mensen en frustreer hen niet. Als er geen ommekeer komt, wordt de VU een groot stadion waar matige voetballers spelen.
 |
Toon/Verberg commentaar formulier