OPINIE

Rutte laat het onderwijs in de steek

De langstudeerboete is bedrieglijk,  studenten worden onterecht opgejaagd, en  diploma’s worden onbetaalbaar. Dat zegt Jasper van Dijk, SP-woordvoerder hoger onderwijs in de Tweede Kamer, die bovendien vindt dat er genoeg alternatieven zijn voor de geplande onderwijsbezuinigingen.

Premier Rutte beweert op YouTube dat de kwaliteit van het hoger onderwijs onvoldoende is. Je zou dus verwachten dat hij flink gaat investeren in onderwijs. Niets is minder waar: er wordt hard bezuinigd op universiteiten en hogescholen en ook studenten moeten duizenden euro's meer betalen. Daar schiet de kennissamenleving niets mee op. Rutte laat het onderwijs keihard in de steek.
In totaal bezuinigt de regering minstens een half miljard euro op universiteiten en hogescholen. Duizenden hoogleraren, onderzoekers en docenten belanden op straat. De studiebegeleiding zal minder worden, terwijl het aantal studenten blijft groeien. De belofte om in de Top 5 van Kennislanden te komen wordt een lege huls.

Waanzinnig

Naast de bezuiniging op universiteiten en hogescholen, worden studenten hard getroffen. Studenten die langer dan één jaar uitlopen op hun studie, gaan bijna 5.000 euro collegegeld betalen. Dat is een waanzinnig bedrag voor studenten die het van huis uit minder hebben. Door deze kostenstijging zullen veel jongeren afzien van (verder) studeren. Nu al vallen 80.000 studenten onder deze maatregel.

Ook de studiefinanciering voor de masterfase wordt afgeschaft. Dat is vooral vervelend voor bèta-studenten, voor wie de masteropleiding twee jaar duurt. Opnieuw een aanslag op de toegankelijkheid van het onderwijs. Door de collegegeldverhoging en het inkorten van de studiefinanciering worden studenten opgejaagd om zo kort mogelijk te studeren. Er is geen tijd meer voor verdieping en verbreding, je kunt eigenlijk maar beter zo snel mogelijk een baan gaan zoeken. Maar dan wel zonder diploma, want die is onbetaalbaar geworden.

Bedrieglijk

Ronduit bedrieglijk is dat CDA, VVD en PVV de collegegeldverhoging goedpraten door te stellen dat de zogenaamde langstudeerders te duur zouden worden. Dit is pertinente onzin want een langstudeerder kost nauwelijks iets extra. Een universiteit of hogeschool krijgt namelijk per student geld van de overheid voor het aantal jaren dat een opleiding duurt. Als een student vertraging oploopt, betekent dit dat hij vakken op een later moment volgt. Ofwel: hij smeert het aantal vakken uit over meerdere jaren. Er zullen herkansingen gedaan moeten worden, maar dat is qua extra werk te overzien. De enige die werkelijk nadeel ondervindt van vertraging, is de student zelf. Want zijn studiefinanciering houdt op en hij betaalt langer collegegeld, nu al circa 1700 euro per jaar. Studeren was al niet goedkoop; op deze manier wordt het pas echt een zaak van de elite.

Wie het regeerakkoord leest, ziet ook dat het helemaal niet gaat om de langstudeerders. In werkelijkheid gaat het om een botte bezuiniging van 370 miljoen euro op het budget van de instellingen, met of zonder langstudeerders. De universiteiten en hogescholen zullen dit bedrag hoe dan ook moeten ophoesten. Het verhaal over langstudeerders is erbij bedacht om de bezuiniging te verkopen. Dit verklaart ook waarom niet alleen studenten, maar ook docenten, hoogleraren en bestuurders steeds bozer worden.

In het HBO verwacht men dat 2.000 docenten wegvallen door de bezuinigingen. Studenten zullen  minstens één uur per week minder onderwijs krijgen. De universiteiten krijgen naast de bezuiniging op de langstudeerders ook nog een bezuiniging van circa 500 miljoen op onderzoek voor de kiezen, door het wegvallen van de aardgasbaten voor innovatie. Eén op de zes universitair medewerkers belandt hierdoor op straat. Minder onderzoek en innovatie zijn het gevolg, waardoor Nederland nog verder wegraakt van de felbegeerde Top 5 van Kennislanden.

Opschieten!

Rutte tast het hoger onderwijs aldus op twee manieren aan: via de kwaliteit door de afname van het aantal docenten en via de toegankelijkheid door de collegegeldverhoging en het inkorten van de studiefinanciering. Voor de SP is dit onaanvaardbaar. Onderwijs dient toegankelijk te zijn en van hoge kwaliteit. Iedereen profiteert van goed onderwijs: het is goed voor je eigen ontwikkeling, maar ook de welvaart en het welzijn van landen groeit naarmate zij meer investeren in onderwijs. Rutte kan dus beter ergens anders op bezuinigen, zoals defensie, de banken of de hypotheekrenteaftrek.

Voor de tegenstanders van dit onzalige regeringsbeleid is haast geboden, want de collegegeldverhoging staat al gepland voor augustus van dit jaar. Ook de huidige studenten zijn de pineut: als je meer dan één jaar uitloopt gaat het collegegeld direct met 3.000 euro omhoog. Alle reden om te protesteren. Kom daarom op vrijdag 21 januari naar de demonstratie op het Malieveld. Als de druk hoog genoeg wordt, zal de regering de maatregelen moeten terugtrekken. Er zijn genoeg alternatieven die Nederland Kennisland niet terugwerpen, maar vooruitbrengen.

Jasper van Dijk, SP-woordvoerder hoger onderwijs

18 januari 2011

Commentaar (0)

Toon/Verberg commentaar formulier