Nascheiding plastic beter voor milieu en portemonnee

OPINIE

04 april 2017

Nascheiding plastic beter voor milieu en portemonnee

Het levert veel voordelen op als het huisvuil pas in de afvalcentrale wordt ontdaan van bruikbare materialen, vindt Raymond Gradus.

De Europese Commissie wil dat Europeanen in 2030 65 procent van hun afval recyclen. Dat is nu nog 32 procent. Ook voor Nederland ligt er nog een flinke opgave. In 2012 recycleden gemeenten 48 procent van het huishoudelijk afval. Zij zijn dan ook volop bezig met het ontwikkelen van plannen. Bijna alle aandacht gaat uit naar hoe gemeenten hun burgers kunnen aanzetten tot het beter scheiden van afval. Omgekeerd inzamelen, afvalcoaches, vijf of soms zes containers en een app die helpt bij het vinden van de juiste bak. Mijn stelling is dat er veel meer attentie moet uitgaan naar nascheiding, waarbij het huisvuil pas in de afvalcentrale wordt ontdaan van herbruikbare materialen.

Uit onderzoek door een Rotterdamse collega en mij blijkt dat gemeenten die bronscheiding hanteren aanzienlijk minder kilo’s gescheiden plastic afval per inwoner ophalen. Bij nascheiding komen er steeds betere (infrarood)technieken beschikbaar, die meer plastic uit het restafval halen. Op basis van data uit 2014 levert nascheiding een voordeel op van 8,5 kilogram plastic afval per persoon.

Als we bronscheiding combineren met beprijzing van restafval én het aan de voordeur ophalen is een voordeel van 7,5 kilogram haalbaar, maar we moeten ons wel realiseren dat dit gepaard gaat met zeer hoge kosten. Voor één ton gerecycled plastic ontvangt een gemeente bijna 700 euro, dat bedrag is gebaseerd op de geschatte kosten die gemeenten maken voor het aan de voordeur ophalen van plastic afval en een infrastructuur van centrale ophaalpunten. Op basis daarvan kun je berekenen dat de kosteneffectiviteit van kunststofrecycling — in termen van kosten per ton CO2-reductie — laag is vergeleken met het terugwinnen van energie uit kunststof. Een besparing van één ton CO2 door middel van kunststofrecycling uit huishoudelijk afval kostte in 2015 178 euro. Fors hoger dan andere alternatieven om CO2 te besparen. Met andere woorden als we hetzelfde geld aan windenergie of het afvangen van CO2 zouden besteden, kunnen we veel meer CO2 besparen. Betekent dit dan dat we moeten ophouden met het scheiden van plastic? Ik denk van niet, maar goedkopere en effectievere alternatieven zoals nascheiding verdienen zeker overweging. Interessant is een recente afspraak voor een nascheidingsinstallatie in Amsterdam, waartegen een (fors) lagere vergoeding voortaan plastic wordt gescheiden.

Een vaak gehoord argument tegen nascheiding is dat het mensen niet aanzet tot een ander koopgedrag. Zo zouden we bij de aankoop er al rekening mee houden dat we straks iets moeten scheiden. Ook hier kan onderzoek uitkomst bieden. Uit internationaal onderzoek blijkt dat sociaal-culturele factoren, zoals het aantal hoger-opgeleiden, daarbij doorslaggevender zijn, terwijl externe prikkels er amper toe doen.

Het beleid, zowel nationaal als in Europa, is sterk op bronscheiding gericht. Zeker voor plastic is dat jammer, ook omdat de consument via een opslag op de boodschappen met plastic verpakkingsmateriaal deze hogere kosten betaalt, terwijl daar geen hogere milieuwinst tegenover staat. Willen we de afspraken in Europa halen en sommigen willen zelfs nog meer, dan moet dit beleid op de helling.

De auteur is hoogleraar bestuur en economie aan de economische faculteit.

Raymond Gradus
hits 1511

{ Lees de 3 reacties }

Helaas vergeet ook deze meneer dat bijvoorbeeld gft, papier en textiel (ongeveer) niet meer bruikbaar zijn als deze stromen uitsluitend door nascheiding ontstaan. Door uitsluitend nascheiding toe te passen zullen er veel minder herbruikbare grondstoffen ontstaan en zullen we de VANG-HHA doelstellingen nooit halen. Van een hoogleraar mag worden verwacht dat hij de term 'Nederland circulaire economie' begrijpt voordat hij bovenstaande onzin publiceert.
Ik begrijp denk ik ook waarom er zo weinig mensen reageren, het is ongeveer onmogelijk om de code goed te lezen/invullen.

Helemaal mee eens. Helaas vallen veel gemeenten voor de Plastic Hero reklame, opgezet door de gruttersbranche om uitbreiding van het statiegeldsysteem te voorkomen. Nascheiding van plastic is veel goedkoper en levert een grotere en zuiverder afvalstroom. Vgl de blikjes: moesten we ooit vóórscheiden, wordt al heel lang nagescheiden omdat dat beter en goedkoper is.

@Peter Elderson: van veel gemeenten mag het statiegeldsystem worden uitgebreid met halve liters en eventueel blikjes. Gemeenten lopen niet achter de Plastic Hero-reclame aan, zij willen zoveel mogelijk hernieuwde grondstoffen organiseren en hebben bovendien een opgave VANG-HHA te realiseren.
Dat nagescheiden plastics een zuiverder stroom zouden opleveren is onzin, ook brongescheiden plastic wordt zorgvuldig gesorteerd. Bovendien is deze stroom beter te vermarkten want veel schoner dan een stroom uit de nasortering.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties