Opinie

04 september 2014

Later beginnen helpt studenten niet vooruit

Als de universiteiten hun colleges later laten beginnen, levert dat de overheid 200 miljoen euro op. Een prettige bijkomstigheid, maar het gaat minister Bussemaker ongetwijfeld om het verbeteren van de studieresultaten. Halen méér studenten een tentamen, met hogere cijfers, door later te beginnen met colleges? Wat zegt recente literatuur hierover?

Langer slapen is wél goed

Dit jaar schrijft de onderzoeksgroep van Judith Owens in het tijdschrift Pediatrics over het tijdstip van naar de middelbare school gaan. Het betreft dus vooral adolescenten. Zij stelt dat later op school beginnen, niet vóór half negen, een positief effect heeft op chronische slaaptekorten, lichamelijke en geestelijke gezondheid (minder obesitas, minder depressie), veiligheid (minder ongevallen door slaperigheid) en schoolprestaties. Het advies van The American Academy of Pediatrics is dan ook om de schooltijden zodanig in te richten dat de scholier gemiddeld negen uur kan slapen. De biologische reden om later te beginnen is dat tijdens de adolescentie een vertraging van circa twee uur van het slaap-waakritme optreedt, waardoor men dus twee uur later in slaap valt. Een van de oorzaken hiervan is het op een later tijdstip vrijkomen van melatonine, een lichaamseigen stof die ons doet gaan slapen. Hierdoor wordt het moeilijker om vóór elf uur ’s avonds in slaap te vallen, terwijl men wel die negen uur slaap nodig heeft. Het is dus gunstig om na acht uur op te staan. Het later beginnen op school heeft in een aantal studies positieve effecten laten zien op de schoolprestaties. Dus de minister heeft een studiebevorderende maatregel genomen?

Maar studenten gaan gewoon later naar bed

Zo eenvoudig is het niet. Want middelbare scholieren zijn geen studenten en schooltijden zijn geen collegetijden. Serge Onyper en collega’s (2012) onderzochten de invloed van het verschuiven van collegetijden op de studieresultaten. Zij beschrijven een studie waaruit bleek dat wanneer de start van de colleges met tweeëneenhalf uur verlaat werd, de studenten nog later naar bed gingen, de slaapwinst slechts dertig minuten was, maar wel met een verbetering van de slaapkwaliteit. Interessant is dat het slaap-waakritme (ochtendmens, avondmens) zich nog ontwikkelt tot zeker het 22ste levensjaar. In hun eigen studie vonden zij dat wanneer het college op een later tijdstip gepland werd, de studenten ook later opstonden; men ging ook iets later naar bed. Als men de colleges één uur later liet beginnen, werd de slaaptijd 22 minuten langer; overdag was men minder moe en was de aandacht beter. Toch had het later beginnen met colleges een negatief effect op de academic performance! Een factor die hierbij een rol speelt is het alcoholgebruik. De idee is dat als de colleges later beginnen, het alcoholgebruik tijdens de voorafgaande avond toeneemt, met alle gevolgen van dien. Het negatieve effect van alcohol op de leerprestaties wordt op geen enkele manier tenietgedaan door later te beginnen.

Erik Scherder, hoogleraar klinische neuropsychologie

hits 96

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.