Opinie

04 december 2018

Geef studenten meer tijd voor bildung

Een beetje vrijwilligers werk is niet genoeg voor studenten om zich echt persoonlijk en sociaal te vormen. De onderwijsminister moet studenten meer tijd bieden voor bildung, vinden Lyana Francot en Hedwig van Rossum.

Dat de hoge studielast van studenten de aandacht heeft van minister Ingrid van Engelshoven is terecht. Studenten lijden in toenemende mate aan stress en burn-out. De prestatiedruk is hoog: studenten moeten een kansrijk cv opbouwen, met goede cijfers en extracurriculaire activiteiten met het oog op de competatieve arbeidsmarkt. Met de minister moeten we concluderen dat een opleiding aan een universiteit of hogeschool een ratrace is geworden.
Wonderlijk is wel dat de onderwijsminister wijst naar de instellingen zelf, want die zouden te veel accent leggen op doelmatigheid en rendement. Dat klopt, maar die situatie is toch vooral te wijten aan maatregelen van de overheid, zoals bijvoorbeeld het financieringsmodel: iedere student die afstudeert levert de opleiding geld op en studievertraging kost de opleiding geld.
Dit leidt overigens ook tot een hoge werkdruk voor docenten, die alle zeilen moeten bijzetten om een steeds grotere instroom van studenten kwalitatief hoogwaardig onderwijs te bieden. De aanhoudende verzakelijking en bureaucratisering van het hoger onderwijs leiden niet alleen tot uitholling van de opleidingen, maar putten studenten en docenten letterlijk uit.
De minister wil 'meer aandacht voor de bildungs- en verbindingsopgave van het onderwijs', waarmee ze extra tijd voor vrijwilligers- en bestuurswerk blijkt te bedoelen. Natuurlijk draagt dat bij aan de persoonlijke ontwikkeling van studenten in termen van sociale vaardigheden. En ja, dat vergt een vertraging van het studietempo en soepelere regels, bijvoorbeeld inzake het bindend studieadvies dat opleidingen het recht geeft studenten bij te weinig studiepunten weg te sturen.
Maar de minister moet de bildungsopgave echt serieus nemen door studenten ook meer tijd te bieden voor hun persoonlijke academische ontwikkeling. Dat wordt mogelijk gemaakt door het volgen van een brede, geïndividualiseerde opleiding.
De universiteit als 'koekjesfabriek', waarin alle studenten zo snel mogelijk afstuderen op vergelijkbare curricula met weinig ruimte voor bredere interesses, heeft niets te maken met bildung, maar alles met een marktgerichte output.
Nu is het economische perspectief in het hoger onderwijs dominant, terwijl het zwaartepunt op de algehele vorming van de studenten - zowel persoonlijk als sociaal - zou moeten liggen. Dan kan er pas sprake zijn van bildung. Daarbij gaat het niet alleen om het opdoen van noodzakelijke kennis en vaardigheden voor een professie. Uiteraard zijn die belangrijk voor een studie. Maar bildung leidt tot de noodzakelijke verdieping die van een opleiding een academische opleiding maakt. Het gaat over de ontwikkeling van studenten tot zelfstandige en verantwoordelijke mensen, die in staat zijn tot kritisch denken en individuele morele oordeelsvorming.
Als de minister echt meer glans wil geven aan bildung en verbinding, dan kan dat alleen over de volle breedte. Dat vergt meer tijd. En meer geld.

Lyana Francot is universitair hoofddocent rechtstheorie en Hedwig van Rossum is docent-onderzoeker rechtstheorie.

Dit is een uitgebreide versie van hun opiniestuk dat eerder is verschenen in dagblad Trouw.

Lyana Francot en Hedwig van Rossum

{ Lees de 1  reacties }

hits 111
Door Paola Gori Giorgi op 04 december 2018

This is also why WOinActie (woinactie.org) organises a demonstration in The Hague 14 December! Give students and lecturers the time and resources they need! Buses from the VU to The Hague are being organized, fill in the form below to join! Do not let the moment pass, action is needed NOW! https://goo.gl/forms/OCGEztovnHLcRskk1

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.