Economiedecaan: 'VU in de greep van socialisme'

NIEUWS

Campus  21 mei 2013

Economiedecaan: 'VU in de greep van socialisme'

reacties 2

Na het grote artikel in De Groene Amsterdammer, vorige week, over de dictatuur van het neoliberalisme op de VU-campus, pakte NRC Handelsblad dit weekend uit met een opiniestuk waarin VU-promovendus Matthias van Rossem de vloer aanveegt met de ‘desastreuze en vooral autocratische koers van bestuur en toezichthouders’ van de VU.

Van Rossem heeft het niet zo op de voorzitter van het college van bestuur, René Smit, die volgens hem inzet op ‘grootschalige groei en een reorganisatie naar bedrijfsmatig model’.

Zielige slachtoffers

De jammerklachten over het neoliberale marktdenken wekten vorige week op deze site de ergernis van decanen Hubertus Irth (Exacte Wetenschappen) en Harmen Verbruggen (Economie en Bedrijfswetenschappen).

‘Gelukkig zijn er op de VU-collega's die wel graag met de 'markt' samenwerken, collega's die succesvol zijn zonder zich zelf te hoeven verloochenen’, aluds Irth. Hij vraagt zich af waarom mensen als hijzelf niet eens geïnterviewd worden in plaats van altijd dezelfde ‘wetenschappers en docenten als zielige slachtoffers van boze managers’.

Universitaire bedrijf is verziekt

Verbruggen wijst erop dat de huidige ontwikkelingen aan deze en andere universiteiten niks te maken hebben met marktdenken en neo-liberalisme. Integendeel, dit lijkt meer op de planeconomie waarop het ouderwetse socialisme juist patent heeft:

‘Het universitaire "bedrijf" is verziekt door alles doordringende organisatie-eisen, regelzucht, normering, voorschriften, richtlijnen, prestatie-eisen, oneigenlijke kwaliteitseisen en verantwoordingsplichten, opgelegd door de EU, Den Haag, NVAO en universitaire bestuurders.’

Eigen verantwoordelijkheid

Een beetje meer marktdenken zou de universiteit juist goed doen, denkt Verbruggen, want nu zitten we met ‘studenten die voor elke studie dezelfde prijs betalen en een CAO waar een bouwvakker zijn neus voor ophaalt.’

‘De uitweg is juist meer autonomie en vrijheid’, aldus Verbruggen, ‘en soms meer markt, om ons eigen universitaire "bedrijf" te organiseren, zodat wetenschappers weer hun eigen verantwoordelijkheid kunnen invullen en professionaliteit kunnen waarmaken.’

Ondertussen bij Vrij Nederland: 'Hoe de Vrije Universiteit ten onder gaat aan het Woordenboek van het Managersmodel'.

Peter Breedveld
BEELD: Harmen Verbruggen (midden) door Studio VU: Peter Gerritsen
hits 2547

{ Lees de 2 reacties }

Dan is het vrije marktdenken het nieuwe keurslijf van het "socialisme", aangezien het top down credo van de neo liberaal (ofwel neo con) die van control control control is, en één die de ruimte voor het individu helemaal inperkt onder leuk klinkende keurslijven als operational excellence, flexplek, flexbaan, nul uren contract. Waar het feitelijk op neerkomt is minder zekerheid en minder rechten. Terug naar het veredelde lijfeigenschap van de 19e eeuw (les miserables) waar je rechteloos maar moest afwachten of je de volgende dag iets op je bord had liggen.
Hetzelfde geldt voor wetenschap: in plaats van een keurslijf bepleit de auteur van het artikel in de Groene de (individuele) vrijheid van de wetenschapper (docent en onderzoeker). Me dunkt dat je zoiets alleen maar met applaus kunt begroeten.
Het socialisme streed juist tegen die uitbuiting. En dat doet ze nog. Ik hoop werkelijk dat een echte liberaal niet het tegenovergestelde voorstaat: de mens als productiefactor die alleen in geld uitgedrukt kan worden en niet als mens.
De werknemer is geen legbatterijkip.

Neoliberalisme of socialisme?

Nadat de managementpraktijken aan de nederlandse universiteiten in het algemeen en aan de VU in het bijzonder al enige tijd in de media met de neoliberale politiek in verband zijn gebracht is het nu kennelijk weer 'pay back time'. De dekaan van de economische faculteit Verbruggen hanteert op de Ad Valvas website ferme taal ferme taal. De journalisten en hun universitaire informanten hebben er allemaal niets van begrepen want de universiteiten - incluis de VU - worden verziekt door 'socialisme' in plaats van door het 'neoliberalisme'! Zijn 'argumentatie' voor deze anno 2013 nogal opmerkelijke bewering bestaat uit de volgende zin: "Het universitaire "bedrijf" is verziekt door alles doordringende organisatie-eisen, regelzucht, normering, voorschriften, richtlijnen, prestatie-eisen, oneigenlijke kwaliteitseisen en verantwoordingsplichten, opgelegd door de EU, Den Haag, NVAO en universitaire bestuurders.’ De lezer moet kennelijk op Verbruggens gezag aannemen dat van Brussel tot Den Haag 'socialisten' de dienst uitmaken en dat zowel het EU-beleid als het nationale onderwijsbeleid (daarom?) fundamenteel 'socialistisch' is. Ik wacht met spanning zijn bijdrage af waarin hij deze originele visie op de 'socialistische' EU (die sterk lijkt op die van de Tea Party op de federale staat) met een paar feiten zal stofferen.

Toch heeft Verbruggen wel een punt, al is dit niet het punt dat hij wil scoren. Er is namelijk al door meerdere auteurs op gewezen dat het management in de neoliberale politieke praktijk een soortgelijke positie en functie vervult als in het staatscommunisme. In beide typen management zijn het streven naar een algehele controle van en een systematisch wantrouwen tegenover 'de werkvloer' de leidende principes. Vreemd genoeg lijken het neoliberalisme en het staatscommunisme in hun beheerspraktijken van de werkvloer daardoor sterk op elkaar*. Het is deze gelijkenis die Verbruggen anno 2013 liever wenst te verklaren met zijn 'socialistische' samenzweringstheorie.

Chris Lorenz

* Ik heb deze gelijkenissen onlangs geanayseerd in: 'If you're so smart, why are you under surveillance? Universities, Neoliberalism and New Public Management', in: Critical Inquiry, Spring 2012 Issue (University of Chicago Press), p.599-630.

VU / Amsterdam University College

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties