 8 april 2009 - Vier filosofen bespreken vier cultfilms. Elke dinsdagavond in zaal KC07 van het hoofdgebouw van de VU. Vandaag bespreekt Edwin Koster Eternal Sunshine of the Spotless Mind.
Nietzsche schrijft ergens dat het vergeten een voorwaarde is om in het heden te kunnen leven. Het lijkt of de hoofdrolspelers van de knappe film Eternal Sunshine of the Spotless Mind zich deze gedachte eerst eigen hebben gemaakt om haar later met kracht te verwerpen en uiteindelijk toch voorzichtig te omarmen. De introverte Joel (Jim Carrey) en de impulsieve Clementine (Kate Winslet) hebben elkaar tijdens een feestje op het strand ontmoet. Daar begint hun stormachtige liefde die echter langzaam maar zeker doodbloedt. Daarom besluit Clementine Joel door de hersenscanner van het bedrijfje ‘Lacuna’ uit haar geheugen te laten wissen. Omdat Joel niet kan leven met de herinnering aan deze mislukte liefde, besluit hij dezelfde procedure te ondergaan. Om het heden mogelijk te maken, moet hij net als Clementine het verleden achter zich laten. Halverwege de behandeling krijgt Joel echter spijt. Dan volgt een race door het geheugen om het wissen van de herinneringen voor te blijven. Uiteindelijk zijn zij bereid om toch een deel van hun verleden achter zich te laten en proberen zij de draad van hun liefde weer op te pakken. Hedendaagse hersenwetenschappers stellen meestal dat herinneringen niet op aanwijsbare plaatsen in het brein aanwezig zijn, en dus zou een dergelijk uitwisproces onder de categorie science fiction vallen. Dit zou kunnen verklaren dat herinneringen die in de film uitgewist zouden moeten zijn, toch nog aanwezig blijken. Zoals een geamputeerd been in de beleving van de geamputeerde nog steeds tot het lichaam behoort, zo lijken de ‘fantoomherinneringen’ van Joel en Clementine nog steeds deel uit te maken van hun identiteit. En dat is maar goed ook, want deze herinneringen zijn wezenlijk voor wie zij zijn. Het lijkt er dus op dat Nietzsche iets over het hoofd ziet. Zeker, 'gezegend zijn de vergeetachtigen want zij herinneren zich hun blunders niet', zoals een in de film aangehaald citaat van deze filosoof luidt. Om verder te kunnen in het leven is het inderdaad soms cruciaal om te vergeten. Maar, zoals Hegel beweert, is dit niet het hele verhaal. Volgens hem kunnen we alleen een nieuwe stap zetten door een goed inzicht in wat we verworven hebben en in wat we achter ons willen laten. We moeten ons daarom herinneren wat we zouden willen vergeten. Ook voor Joel en Clementine lijkt een nieuw begin slechts mogelijk dankzij een lichtelijk ‘bezoedelde geest’. Everybody’s got to learn sometime… (Edwin Koster) Edwin Koster verzorgde afgelopen dinsdagavond de tweede aflevering van de vierdelige serie Film & Filosofie. Dinsdagavond 14 april bespreekt René van Woudenberg vanaf 19 uur in KC-07 de film Wilde Aardbeien. Meer info op de site van VU-podium. Lees ook Ad Verbrugges bespreking van Lost Highway in Ad Valvas 27
 |
Toon/Verberg commentaar formulier