20 januari 2010 -Vandaag begint het proces tegen Geert Wilders wegens discriminatie, groepsbelediging en het aanzetten tot haat. Rechtsfilosoof Arend Soeteman vindt dat het recht hier oneigenlijk wordt gebruikt.
Stel dat Wilders wordt veroordeeld, wat betekent dat dan voor de vrijheid van meningsuiting in Nederland? “Laat ik eerst nog eens benadrukken dat ik niet hoop dat hij wordt veroordeeld..
Ik vind Wilders een onsympathiek sujet met abjecte meningen, maar daar is nou juist de grondwettelijk beschermde vrijheid van meningsuiting voor, om meningen mogelijk te maken die ons niet aanstaan. Naar mijn smaak wordt met het proces tegen Wilders veel te makkelijk naar het recht gegrepen om beschaving af te dwingen.”
Hoe zit dat dan met dat grondwettelijke recht op vrije meningsuiting? Waarom geldt die niet voor Wilders? “Die vrijheid heeft grenzen, bijvoorbeeld als het de bescherming van de openbare orde betreft. En het Europese Hof is snel geneigd om veroordelingen wegens racisme te accepteren. Afgelopen zomer heeft het Hof bijvoorbeeld de Belgische staat gesteund in de zaak tegen Daniel Féret, een soort Belgische Wilders, die is veroordeeld, en wie het passief kiesrecht is ontnomen. Aan de andere kant is door de Hoge Raad vorig jaar een Valkenswaardse man vrijgesproken die aanvankelijk was veroordeeld wegens het ophangen van een affiche waarop stond ‘Stop het gezwel dat islam heet’. De Hoge Raad maakt namelijk een onderscheid tussen beledigende uitlatingen over een godsdienst en uitlatingen over de aanhangers van die godsdienst. Alleen dat laatste acht de Hoge Raad strafbaar.”
Dus wat zegt u? Het kan beide kanten op in het proces? “Zelf acht ik de kans dat Wilders wordt vrijgesproken, iets groter. De lagere rechter is soms wat conservatiever dan de Hoge Raad.”
Historicus/filosoof Frank Ankersmit schrijft dat het proces tegen Wilders een politiek proces is. “Ik begrijp dat verwijt niet zo goed. Ankersmit stelt dat in dit proces politiek-filosofische standpunten doorslaggevend zijn, maar in die zin is elk proces een politiek proces. In het recht heb je het woord van de wet en je hebt de werkelijkheid. Er is altijd een interpretatie van de wet nodig om die wet toe te passen op de werkelijkheid. Die interpretatie wordt mede bepaald door de achterliggende politieke filosofie.”
Dat betekent dat je als gedaagde helemaal afhankelijk bent van hoe de pet van de rechter staat. Of welke pet hij draagt. “Maar hij zal zijn uitspraak goed moeten motiveren. Dat vond ik trouwens zwak aan de beschikking van het Amsterdamse Hof dat het openbaar ministerie opdroeg Wilders te vervolgen: dat de motivatie nogal mager was.”
Ja? Want Wilders is toch wel degelijk bezig met het ophitsen van mensen tegen moslims. Door erop te hameren dat die van hun geloof joden en andersdenkenden moeten doden. “Daar zou hij misschien de grens kunnen overschrijden. Maar weet je dat veel van wat hij zegt me doet denken aan de dingen die ze in mijn jeugd zeiden over rooms-katholieken? En uiteindelijk is dat ook allemaal losgelopen. Ik vind dat je terughoudend moet zijn met aanklachten wegens haatzaaien.” (PB - cartoon: Kurt Westergaard)
 |