26 januari 2012 - “VU en UvA zijn twee bureaucratische molochs”, zei PvdA-Kamerlid Tanja Jadnanansing. “Afgoden, aan wie de studenten worden geofferd”. Dat kwam hard aan tijdens het zogenaamde Folia-debat over de samenwerking tussen de VU en de UvA, gisteren  in Pakhuis De Zwijger. VU-voorzitter René Smit leek even helemaal te verstijven, UvA-voorzitter Paul Doop zei het te betreuren dat Jadnanansing “in dit soort beelden” sprak.

Menselijke maat

Maar Jadnanansing gaf niet op: “Iedereen schiet in de verdediging, maar waar het mij om gaat, is dat we terug moeten naar de menselijke maat.” Volgens Doop en Smit was er echter geen reden voor zorg op dat vlak. Er zou altijd naar studenten worden geluisterd en de deur stond altijd open voor mensen met klachten, verzekerde Doop.

Getut over studenten

De proof of the pudding kwam al snel daarna, en die was niet bemoedigend. Toen VU-student Roos van Rijswijk, tevens Ad Valvas-columnist, wees op de grote onvrede onder studenten, wuifde Jan Bergstra, voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad van de UvA, dat met een arrogant gebaar weg. “We zijn bezig met een miljardenproject en dan moet je dat getut niet hebben over studenten die zich thuis moeten voelen”, mopperde hij. Bergstra vond dat hij in een “zaal vol domoren” zat.

Kluts kwijt

“U klinkt als het Oostduitse politbureau”, hoonde UvA-hoogleraar Financial Geography Ewald Engelen bekend van De Groene Amsterdammer en Pauw & Witteman. Iemand protesteerde luid toen Bergstra bleef volhouden dat hij nooit iets van onvrede tegenkwam. “Dat is niet waar Jan!” schreeuwde een collega daarop. Uit het warrige betoog, dat de collega daarop afstak, bleek dat Bergstra er een handje van heeft om net te doen alsof klagende UvA-medewerkers niet bestaan.

Helaas maakte de collega zijn verhaal niet af, want door het gegeinponem van gespreksleider Dolf Jansen, de beroemde broer van Folia-hoofdredacteur Jim Jansen, zei hij “de kluts” te zijn kwijtgeraakt.

Internationale rankings

Hoe dan ook, Bergstra zat daar duidelijk niet om eventuele onrust over een vermeende fusie weg te nemen. Terwijl Smit en Doop erop bleven hameren dat er helemaal geen sprake was van een “fusie” tussen de VU en de UvA, dat er alleen maar werd samengewerkt op een aantal gebieden, mijmerde Bergstra over de voordelen van zo’n fusie, of een derde “rechtspersoon” die tussen VU en UvA zou worden “ingehangen” bij het meetellen in de internationale rankings.

“Ranking-fetisjisme”, noemde Engelen dat. “Een hoge plaats op de ranking verandert geen jota aan de kwaliteit van het onderwijs en het onderzoek.” Hij mopperde over de voortdurende inmenging van het top-down management in de activiteiten van de onderzoekers. Hij was de wetenschap ingegaan om te doorgronden hoe de wereld in elkaar zit, en in plaats daarvan was hij zich voortdurend aan het verantwoorden wat hij allemaal “tot op de minuut nauwkeurig had uitgespookt”.

Tienduizend touwen

En de menselijke maat? Economiestudenten die bijvakken politicologie willen doen, wordt het volgens Engelen nagenoeg onmogelijk gemaakt bij een andere dan hun eigen faculteit te “shoppen”. Een student viel hem bij: “Er moet aan tienduizend touwen worden getrokken, tienduizend mails moeten er verstuurd, tienduizend personen gesproken.” Volgens VU-filosoof Ad Verbrugge, aanwezig om het geheel muzikaal te omlijsten met zijn band, is dat niet raar. “Het kost de faculteit geld als haar studenten vakken wil volgen aan een andere faculteit. Natuurlijk proberen die hun studenten dan binnen te houden.”

Moed in de schoenen

En terwijl de UvA-voorzitter al die kritiek vooral probeerde weg te lachen, slaagde Smit er wél in een inhoudelijke bijdrage te leveren. “Ja”, beaamde hij. “Het ís vaak moeilijk en van al het gedoe achter elk nieuw project om studenten iets goeds aan te kunnen bieden, zakt de moed je soms in de schoenen.” Het grote probleem is volgens Smit het feit dat Nederland weinig geld over heeft voor onderzoek en wetenschap. “Onderzoekers moeten zich voortdurend verantwoorden omdat de samenleving wantrouwig is. We verstoken vele miljoenen gemeenschapsgeld en daarvoor wil de samenleving prestaties terug: wat hebben die studenten nou precies geleerd, wat is er met die subsidies gedaan?”

Die zuinigheid maakte samenwerking noodzakelijk, betoogden de beide voorzitters. Om bepaalde gespecialiseerde opleidingen te kunnen blijven aanbieden. “Als we niet samenwerken, komt er geen geld meer en houdt het gewoon op”, aldus Doop. (PB - foto: Danny Schwarz)

Commentaar (0)

Toon/Verberg commentaar formulier