26 september 2011 - “De Nederlandse economie is een fiets die niet lekker fietst”, meent Sijbolt Noorda, voorzitter van de universiteitenkoepel VSNU. Eerst zat het voorste wiel, dat van de private sector, vol slagen en de band was lek. Maar nu zijn de wielen omgedraaid en moet de publieke sector het doen met een krakkemikkig wiel.”

Noorda verwees naar de straffe bezuinigingen op het wetenschappelijk onderwijs en – onderzoek, terwijl voor het bedrijfsleven juist 500 miljoen extra is uitgetrokken voor onderzoek en innovatie. “Wie echt denkt dat je beter gaat fietsen als je het kapotte wiel verplaatst, ziet het niet goed”, aldus Noorda.

Hij zei dit afgelopen donderdag in een afgeladen zaaltje van het Haagse café Dudok, waar het maandelijkse VSNU-café plaatsvond, een politiek café waar het uitsluitend gaat over de wetenschap en het hoger onderwijs. Noorda zat aan tafel met VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes, die het bedrijfsleven vertegenwoordigde, voorzitter Jos Engelen van het NWO en Unileverman Rob Hamer. Gespreksleider was Maria Henneman.

Wientjes deed geen pogingen om de bittere pil voor de aanwezige wetenschappers te vergulden. “Het bedrijfsleven krijgt volgens sommigen teveel een vinger in de pap van de wetenschap”, begon Henneman de discussie. “Is dat echt wat u wilt?” En Wientjes, zonder enige aarzeling: “Ja.”

Over het verdwijnen van onderzoeksgebieden die niet één op één bijdragen aan nóg betere televisieschermen en dus aan aandeelhouderwinst – bijvoorbeeld het oud-Arabisch, moeten we volgens Wientjes maar niet te kleinzerig doen. “Als ik moet kiezen tussen een technologisch project in een topsector en oud-Arabisch, dan kies ik voor de eerste, het spijt me zeer.”

Het zijn nou eenmaal moeilijke tijden, aldus Wientjes, en dan is er gewoon niet overal geld meer voor. “Maar als het weer beter gaat, zullen ook wij de financiering van het oud-Arabisch weer steunen.” Dit Engelen in het verkeerde keelgat: “Als je twee jaar lang niet investeert in wetenschap, bestá je over tien jaar niet eens meer.”

Engelen waarschuwde Wientjes dat ook het bedrijfsleven afhankelijk is van de wetenschap. “De Sociaal Economische Raad heeft al gewaarschuwd dat we het niet redden zonder stevige investeringen. Dit zijn ook geen uitgaven waar het land zich om moet bekreunen, maar waar iedereen plezier van heeft. Zelfs als een bedrijf een nieuw produkt op de markt wil brengen, maakt het daarbij gebruik van kennis uit de sociale wetenschap.”

Dat het half miljard aan aardgasbaten door de huidige regering niet langer wordt besteed aan het opleiden van jonge, talentvolle onderzoekers heeft volgens de NWO-voorzitter ook grote gevolgen voor het bedrijfsleven: “Die onderzoekers zijn cruciaal voor de innovatie.”

Dat de nadruk door dit kabinet vooral wordt gelegd op onderzoek ten bate van een aantal topsectoren in de economie, was volgens iemand in de zaal ook schadelijk voor bijvoorbeeld de astronomie, een wetenschapsgebied warmee Nederland internationaal tot de top behoort.

“Dat is inderdaad ook een blinde vlek bij de regering”, haakte Noorda dankbaar in. “Het gaat niet alleen om het Nederlandse bedrijfsleven, het is de internationale stand van de wetenschap, die nu in de gevarenzone komt.” (PB)

Commentaar (0)

Toon/Verberg commentaar formulier