Red de psychologie

07 november 2017

Red de psychologie

Tijdens mijn college vraag ik de studenten een dominante houding aan te nemen. De meesten gaan dan rechtop staan, met de kin vooruit, armen en benen uit elkaar, en een ernstige blik in de ogen. Houd je dit twee minuten vol, zo leg ik hen uit, dan treedt er een hormonale verandering in je lichaam op waarbij het meer van het machtshormoon testosteron aanmaakt en minder van het stresshormoon cortisol. Werkt dat echt zo? Uit een studie waarin belangrijke onderzoeken in de psychologie opnieuw gedaan werden, bleek 50 tot 70 procent van de resultaten niet herhaald te kunnen worden. Ook het machtshoudingseffect is al naar het kerkhof der wetenschap verwezen.

Is de psychologie wel een wetenschap? We willen dat zelf heel graag. We noemen onszelf psychologische wetenschappers en maken gebruik van wetenschappelijke methoden. Toch valt er wel wat aan te merken op onze metingen, want ze zijn nooit zo precies als in de natuurwetenschappen. Ook al kunnen we in iemands brein kijken, weten we ooit echt zeker of iemand een depressie heeft?

Een basis van solide onomstreden kennis ontbreekt

De wetenschappelijke status van de psychologie wordt door twee zaken bedreigd. Allereerst denkt iedereen er verstand van te hebben. Een tweede gevaar is dat bij de psychologie een basis van solide onomstreden kennis ontbreekt. Zoals de natuurkunde de relativiteitstheorie als basis heeft, kent de scheikunde de periodieke tabel van elementen en de biologie de evolutietheorie. In de psychologie zijn er verschillende stromingen die elkaar nauwelijks serieus nemen. Het gevolg is een wildgroei aan minitheorieën die niet tot een coherent inzicht leiden. De methodoloog Paul Meehl beschreef de psychologie als volgt: ‘Theorieën komen en gaan, meer als gevolg van verveling dan iets anders; de hele onderneming vertoont een verontrustende afwezigheid van cumulatieve kennis die zo normaal is in velden als astronomie, biologie en genetica.’

Om de psychologie te redden moet het fundament versterkt worden. Als basis moet gelden dat de psychologie en ons gedrag producten zijn van de samenwerking tussen biologische en culturele evolutie. De interactie tussen genen, brein en omgeving bepaalt op voorspelbare wijze ons gedrag, van taal tot moraliteit en van liefde tot leiderschap. Met dit uitgangspunt kan de psychologie de schakel vormen tussen de biologie en de sociale wetenschappen. En kunnen we onze studenten weer écht iets leren.

hits 333

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties